Üroloji sözlü ve teorik soruları

Mesane (ürotelyal) kanseri: risk faktörleri, klinik, tanı (sistoskopi, sitoloji, BT ürografi), TUR ve tedavi

Epidemiyoloji

• Ürotelyal kanserler 4. sık kanser; mesane kanserlerinin %90-95'i ürotelyal karsinom.
• Erkekte 3-4 kat; 60 yaş sonrası artar; tanıda %15-25 invaziv.

Risk faktörleri

• Sigara (ana neden), endüstriyel kanserojenler (benzen türevleri, aromatik aminler).
• Schistosoma hematobium → skuamöz hücreli kanser.
• Pelvik radyoterapi; kemoterapötiklerden kanıtlanmış tek ajan siklofosfamid.

Sınıflama

• Epitelyal %98: TCC %90, skuamöz %5-9, adeno %1-2.
• En önemli kriter muskularis propriaya invazyon (T2): kasa invaze olan ve olmayan tümör.

Klinik

• %85 ağrısız pıhtılı hematüri; aralıklı olduğu için riskli hastada hematüri geçse de araştırılır.
• %20 irritatif semptom; obstrüksiyonda yan ağrısı.
• Tanıda %70 yüzeyel; muayene ancak T3b'den sonra palpe eder.

Tanı

• USG: dolu mesane ile; sistoskopiyi öne çekebilir.
• BT ürografi hematüri araştırmasında İVP+USG'den üstün.
• Sitoloji: yüksek gradeli tümör ve CIS'te duyarlı; negatif sonuç düşük gradeli tümörü dışlamaz; taze idrar (sabah idrarı uygun değil).
• Sistoskopi en önemli tanı yöntemi; öncesinde tümör saptandıysa doğrudan TUR.

TUR-MT

• Birincil tedavi; tüm lezyonlar rezeke edilmeli ve kas dokusu örneklenmeli.
• Kas dokusu yoksa patolog Ta, T1 veya T2 ayırımı yapamaz.
• Kenarlardan ek rezeksiyon (CIS için); koterden kaçınma.

Tedavi

• Kasa invaze olmayan: TUR + risk grubuna göre intravezikal kemoterapi (mitomisin C, doksorubisin, epirubisin) veya BCG.
• BCG: yüksek riskli yüzeyel tümörde rekürrensi önlemede en etkili; yan etki sistitizm, hematüri, ateş, sepsis.
• Takip: tekrarlayan sistoskopi ve sitoloji.
• Kasa invaze: radikal sistektomi + genişletilmiş lenfadenektomi + üriner diversiyon; öncesinde sisplatin bazlı neoadjuvan KT (5 yıllık sağkalım %5-7 artar).
• Mesane koruyucu: TUR + radyokemoterapi (trimodalite) veya parsiyel sistektomi.
• Metastatik: sisplatin bazlı sistemik kemoterapi.

Üst üriner sistem ürotelyal kanseri

• Tüm ürotelyal kanserlerin %5-10'u; tanıda %60 invaziv; mesanede rekürrens %22-47.
• En sık semptom hematüri (%70-80); ilk görüntüleme BT ürografi; tanısal fleksibl üreteroskopi.
• Altın standart: radikal nefroüreterektomi + mesane güdük eksizyonu.

Hematüri ile gelen hastaya yaklaşım: tanım, öykü, nedenler, tetkik, tedavi

Tanım

• Makroskopik: gözle görülen kanama; mikroskopik: mikroskopta 3'ten fazla eritrosit.
• Erişkinde aksi ispat edilene kadar ürolojik malignite bulgusu kabul edilir.

Öyküde sorulacaklar

• Makroskopik mi mikroskopik mi?
• Miksiyonun neresinde: başlangıçta (en nadir, üretra inflamasyonu), tüm miksiyon boyunca (en sık, mesane veya üst üriner sistem), terminal (mesane boynu, prostatik üretra, trigon).
• Ağrı: eşlik ediyorsa inflamasyon veya obstrüksiyon (taş, tümör, pıhtı → kolik ağrı); yoksa ağrısız hematüri.
• Pıhtı: belirgin patolojiye işaret eder, genellikle mesane veya prostatik üretra kaynaklı; kurt benzeri (vermiform) pıhtı üst üriner sistem.

Tetkik

• İdrar sedimenti: izomorfik eritrosit ürolojik, dismorfik eritrosit glomerüler hastalık düşündürür.
• Noninvaziv tetkiklerden sonra sistoskopi şart: mesane tümörü sistoskopi yapılmadan ekarte edilemez.
• Steril piyüri ve proteinürinin eşlik ettiği dirençli hematüride genitoüriner tüberküloz araştırılmalı.
• 50 yaş üstünde makroskopik hematürinin en sık nedeni mesane tümörüdür.
• Yalancı hematüri: hemoglobinüri, miyoglobinüri, ilaçlar (rifampin, fenitoin vb.), porfiri, bilirubinüri, yiyecekler (bakla, böğürtlen).

Takip ve tedavi

• %10 olguda patoloji bulunmaz; 35 yaş altı risksizde yıllık TİT ve BFT; 35 yaş üstü risk faktörlüde 6 ayda bir TİT, BFT, sitoloji.
• Mesanede hematom veya pıhtı retansiyonunda 3 yollu geniş foley kateter ve irrigasyon.
• Ciddi kanamada önce hemodinamik stabilizasyon; devam ederse transüretral girişim.

Notlarda yok

• "4T" kısaltması notta bu adla geçmiyor (çıkmışlarda taş, tümör, travma, tüberküloz olarak soruluyor).

BPH: semptomlar, değerlendirme (DRM, PSA, üroflowmetri), komplikasyonlar, medikal ve cerrahi tedavi

Değerlendirme

• Fizik muayene: suprapubik alan, dış genital, alt ekstremite; DRM prostat büyüklüğü ve kanser şüphesi için mutlaka yapılır.
• IPSS: 7 semptom + 1 yaşam kalitesi sorusu, 0-35 puan; 0-7 hafif, 8-19 orta, 20-35 ileri AÜSS.
• Laboratuvar: tam idrar analizi; serum kreatinin/eGFR; PSA (tedaviyi değiştirecekse; prostat boyutu ve progresyonla ilişkili).
• Üroflowmetri: tedavi uygulanacak herkese; işenen idrar 150 ml üzerinde olmalı; düşük akım + artmış rezidü obstrüksiyonu destekler.
• Basınç-akım çalışması: BPH tanısında arada kalınan durumlarda; <50 veya >80 yaş, nörolojik hastalık, rezidü >300 ml gibi durumlarda cerrahi öncesi.
• USG (rezidü, hematüri, taş öyküsünde üst sistem); hematüri veya mesane tümörü riskinde sistoskopi.

Komplikasyonlar

• Akut idrar retansiyonu (en önemlisi), İYE, mesane taşı, hematüri, mesane dekompansasyonu, inkontinans, hidronefroz ve böbrek yetmezliği, cinsel işlev bozukluğu.

Medikal tedavi

• Alfa blokerler: prostat ve mesane boynu düz kasını gevşetir; etki bir haftadan kısa sürede.
• 5-alfa redüktaz inhibitörleri: 6-12 ayda PSA %50 azalır, prostat %18-28 küçülür; uzun dönemde retansiyon ve cerrahi gerekliliğini önler.
• PDE5 inhibitörleri: cGMP artışıyla düz kas gevşemesi.

Cerrahi kesin endikasyonlar

• Tekrarlayan üriner retansiyon; mesane çıkım tıkanıklığına bağlı hidronefroz ve böbrek yetmezliği; prostat kaynaklı makroskopik hematüri; mesane taşı; tekrarlayan İYE.

Cerrahi yöntemler

• TUIP: orta lobu büyük olmayan, prostat hacmi <30 ml olanlarda.
• Monopolar/bipolar TURP (bipolar salinle yapılır, TUR sendromundan korur, kalp pilinde uygun).
• Açık prostatektomi: büyük prostat (>80-100 ml), Holmium lazer yoksa; HoLEP; Greenlight lazer vaporizasyon (patolojiye doku çıkmaz).

Prostat kanseri: risk faktörleri, tarama (PSA, PRM), biyopsi, Gleason, evreleme, risk grupları ve tedavi

Risk faktörleri

• Yaş (bir numaralı), siyah ırk, genetik (birinci derece akraba 1,5-2 kat), yüksek yağlı diyet.

Klinik

• Spesifik semptomu yok; çoğu PSA veya PRM ile asemptomatik dönemde yakalanır; ileri evrede hematüri, hematospermi, kilo kaybı, kemik ağrısı.

Tarama ve tanı

• 50-70 yaş arası yıllık PRM ve PSA; yaşam beklentisi 10 yıldan azsa tarama önerilmez.
• PSA prostat spesifik, tümör spesifik değil; BPH, prostatit, boşalma, PRM, biyopsi yükseltir; finasterid/dutasterid %50 düşürür.
• PSA >4 ng/ml ileri araştırma; 4-10 arası PPV %20, >10 PPV %45.
• Tümörlerin %70'i periferal zonda, PRM ile palpe edilebilir; PRM nodüllerinin yarısına yakını malign.
• mpMRG skoru ≥3 ise biyopsi; TRUS eşliğinde 12 kadran biyopsi altın standarttır.

Patoloji

• %98 adenokarsinom; Gleason skoru = primer + sekonder patern (2-10); 2-4 iyi, 5-7 orta, 8-10 kötü diferansiye.
• Evreleme TNM; lokal BT/MRG, metastaz için kemik sintigrafisi veya Ga68 PSMA PET-BT.

Risk grupları

• Düşük: T1a-T2a, Gleason ≤6, PSA <10; orta: T2b veya PSA 10-20 veya Gleason 7; yüksek: T2c, Gleason >7 veya PSA >20.

Tedavi

• Düşük risk: radikal prostatektomi veya radyoterapi (yaşam beklentisi >10 yıl); aktif izlem veya bekle-gör.
• Yüksek risk, metastazsız: radyoterapi ve/veya anti-androjen; cerrahi yapılırsa RT ve hormonla kombine.
• Metastatikte birinci basamak hormonal tedavi.

Üriner sistem taş hastalığı: risk faktörleri, taş tipleri, görüntüleme ve tedavi seçenekleri (ESWL, URS/RIRS, PNL)

Risk faktörleri

• Erkekte 2-3 kat; aile öyküsünde 2,5 kat; 4-6. dekat.
• Sıcak-kuru iklim, dehidratasyon; RTA, primer hiperparatiroidi (%5), Crohn, gut (%50 ürik asit), DM.
• Anatomik: UPJ darlığı (%20), atnalı böbrek (%20), kaliks divertikülü (%40), medüller sünger böbrek, VUR, üreterosel.

Taş tipleri

• Kalsiyum taşları: en sık anomali hiperkalsiüri; hiperoksalüri, hiperürikozüri, hipositratüri.
• Ürik asit: pH <5,5'te oluşur; yuvarlak, sarı-turuncu, nonopak.
• Enfeksiyon (struvit, magnezyum amonyum fosfat): alkali ortam ve üreaz üreten bakteri (en sık Proteus mirabilis); kadında 2 kat; tüm toplayıcı sistemi doldurabilir.
• Sistin: otozomal resesif; tüm taşların %1-2'si, çocuk taşlarının %10'u.
• Diğer: ksantin, dihidroksiadenin, amonyum asit ürat, matriks, ilaç taşları (indinavir, sülfonamid).

Klinik

• En sık bulgu kolik ağrı; postür değişikliği geçirmez; alt üreter taşında dizüri, penis/testise yayılım.
• Hematüri sık; bulantı-kusma; ateş varsa piyelonefrit lehine.

Görüntüleme

• USG: radyasyonsuz, gebe ve çocukta güvenli; 5 mm üstünde duyarlılık %78.
• DÜSG: taşların %90'ı opak; ürik asit ve ksantin görülmez.
• Kontrastsız BT: akut flank ağrıda ilk tercih; radyolüsen taşları da gösterir; 1000 HÜ altı taş ESWL ile daha kolay kırılır.
• İVP: toplayıcı sistem ve fonksiyon bilgisi; böbrek fonksiyon bozukluğunda kontrendike.

Önleme (tüm hastalara)

• Günlük ≥2,5-3 L sıvı, 2-2,5 L idrar, dansite <1010.
• Normal kalsiyum (1 g/gün), az tuz (3-5 g/gün), hayvansal protein 0,8-1 g/kg/gün; VKİ 18-25.

Cerrahi tedavi

• ESWL: pelvis/kalikste <2 cm taşta ideal; >1000 HÜ, bruşit, kalsiyum okzalat monohidrat ve sistinde başarısız olabilir.
• ESWL kontrendikasyonları: gebelik, kanama diyatezi, İYE, ağır iskelet deformitesi/obezite, arteriyel anevrizma, taş distalinde obstrüksiyon.
• Enfeksiyon + obstrüksiyonda önce nefrostomi veya stent, antibiyotik, sonra ESWL.
• RIRS ilk seçenek: eş zamanlı üreter+böbrek taşı, böbreğe kaçan üreter taşı, nonopak taş, <2 cm böbrek taşı, tek böbrek, alt kaliks taşı.
• PNL: büyük böbrek taşında standart; >15 mm taş; mutlak kontrendikasyon kontrol edilemeyen kanama diyatezi; steril idrar şart.
• Açık cerrahi %1-5: koraliform taşlar, anomaliler, başarısızlık.

Notlarda yok

• Medikal ekspulsif tedavi (alfa bloker) ve üreter taşında boyuta göre kesin eşikler notta ayrıca verilmemiş.

Üriner obstrüksiyon: sınıflama, nedenler, alt üriner sistem evreleri, tanı yöntemleri ve tedavi prensipleri

Sınıflama

• Neden (konjenital/edinsel), süre (akut/kronik), derece (komplet/inkomplet), seviye (infravezikal/supravezikal), unilateral/bilateral.

Konjenital nedenler

• Fimozis (prepus retraksiyonu 1 yaşta %50, 3 yaşta %89), meatal stenoz (yalnız sünnetlilerde), PUV.
• UP darlık: erişkinde en sık nedeni aberran/alt pol damar basısı.
• Primer obstrüktif megaüreter: fetus ve yenidoğanda hidronefrozun ikinci en sık nedeni; fonksiyonel (adinamik segment).
• Üreterosel: kızlarda 7 kat sık, %10 bilateral.

Edinsel nedenler

• Taş, ürotelyal tümör, üretra darlığı, BPH, prostat kanseri, nörojen mesane, antikolinerjik ilaçlar, retroperitoneal fibrozis, gebelik.

Alt üriner sistem obstrüksiyonu

• Kronik alt üriner sistem obstrüksiyonu en sık tip; en sık nedeni BPH.
• Kompansasyon: güçlü kontraksiyon, rezidü yok.
• İrritasyon: pollaküri, noktüri, urgency; detrusor hipertrofisi; rezidü >50 ml.
• Dekompansasyon: rezidü >500 ml, VUR, hidroüreteronefroz, böbrek yetmezliği.
• Akut retansiyonda glob vezikale ve geçici bilateral üst sistem dilatasyonu.

Tanı

• USG ilk yöntem; antenatal 2. trimesterde ön-arka pelvis çapı >10 mm anlamlı; doğumdan sonraki ilk 24-48 saatte yanıltıcı olabilir, 1. ayda tekrar.
• Diüretikli USG ve Doppler (rezistivite indeksi) obstrüktif ve nonobstrüktif dilatasyonu ayırır.
• İVP (diüretikli: 0,3-0,5 mg/kg furosemid), retrograd piyelografi, VCUG (darlık, PUV, VUR), BT (çaprazlayan damar).

Tedavi prensipleri

• Komplet bilateral veya soliter böbrekte anüri yapan obstrüksiyon acildir.
• İnfravezikal: önce üretral kateter; olmazsa suprapubik sistostomi.
• Supravezikal: önce perkütan nefrostomi veya üreteral kateter.
• Bilateralde önce parankimi daha bozuk taraf; UP darlık + VUR'da önce UP darlık; önce enfeksiyon kontrolü.
• UP darlıkta dismembered piyeloplasti (açık, laparoskopik, robotik).

Üretra darlığı: etiyoloji, tanı (asendan + miksiyonel üretrografi) ve tedavi seçenekleri

Etiyoloji

• İdiyopatik %33 (genç, bulber üretra), iyatrojenik %33 (kateter, TUR-P, sistoskopi, hipospadias cerrahisi), travmatik %19, inflamatuvar %15.
• Liken sklerozus (balanitis kserotika obliterans): meatustan proksimale ilerler.
• Travmatik: ata biner tarzda düşmede bulber üretra; pelvik kırıkta posterior üretra.

Klinik ve tanı

• Obstrüktif işeme semptomları, İYE, prostatit, epididimit veya akut retansiyon.
• İlk basamak: üroflowmetri (obstrüktif patern), USG, idrar kültürü, rezidü.
• Asendan ve miksiyonel üretrografi birlikte çekilmeli (yer, uzunluk, proksimal ikinci darlık).
• Fleksibl sistoskopi; sonoüretrografi spongiyofibrozis için.

Tedavi

• Dilatasyon: operasyon istemeyen veya anestezi alamayanlarda.
• İnternal üretrotomi (Sachse, saat 12'den insizyon): bulber üretrada 1,5 cm'den kısa, belirgin spongiyofibrozis olmayan darlıkta en başarılı; kateter ortalama 4 gün; sonra kendi kendine kateterizasyon nüksü azaltır.
• Bulber üretrada 5 cm'ye kadar: eksizyon ve anastomotik üretroplasti (başarı >%90).
• Uzun darlıkta greft (oral mukoza vb.) veya flep; en çok onlay augmentasyon.

Üriner sistem enfeksiyonları: tanımlar, tanı (piyüri, kültür), sistit ve piyelonefrit yaklaşımı, gebelikte bakteriüri

Tanımlar

• Anlamlı bakteriüri: orta akım idrarda ≥10^5 koloni/mL.
• Sistit: dizüri, pollaküri, sıkışma, nadiren suprapubik ağrı; ateş ve titreme olmaz.
• Akut piyelonefrit: yan ağrısı, ateş, titreme ile bakteriüri ve piyüri; yan ağrısı yoksa piyelonefrit denmez.
• Komplike İYE: obstrüksiyon, anatomik anomali, disfonksiyon gibi tedaviyi zorlaştıran durum varlığında.
• Rekürren (aynı patojen, genellikle <2 hafta), re-enfeksiyon (yeni patojen), bakteriyel persistans.

Patogenez

• En sık asendan yol; kadında kısa üretra ve perine kolonizasyonu; postmenopozal östrojen eksikliği risk.
• Komplike olmayan sistitte E. coli %75-90, ikinci sırada S. saprophyticus %5-10.

Tanı

• Piyüri: santrifüj sedimentte her sahada ≥5 lökosit veya ≥10/mm3; nonspesifiktir (TB, taş, travma, interstisyel sistitte de olur).
• Semptomatik hastada idrar kültüründe ≥10^3 cfu/mL enfeksiyonu gösterir.
• Sünnetsiz erkekte prepus geri çekilerek, kadında labiumlar açılıp temizlikten sonra orta akım idrar; yenidoğanda suprapubik aspirasyon.

Görüntüleme

• Çoğu hastada gerekmez; ilk tetkik DÜSG ve USG.
• Endikasyonlar: tedaviye yanıtsızlık, febril İYE, çoğu erkek hasta, obstrüksiyon/taş öyküsü, papiller nekroz şüphesi, DM, nörojen mesane, olağandışı etken.

Tedavi

• Sık kullanılanlar: nitrofurantoin, TMP-SMX, trimetoprim, florokinolon, amoksisilin, sefalosporin, pivmesilinam, fosfomisin.

Gebelik

• Asemptomatik bakteriüri %2-7; tedavisizse piyelonefrit %20-40; en sık 3. trimesterde.
• Aminopenisilin ve sefalosporin güvenli, en az 3-7 gün; alternatif nitrofurantoin.
• Piyelonefritte yatış, parenteral başlayıp 14 güne tamamlama.
• Kontrendike: florokinolon, TMP-SMX, kloramfenikol, makrolid, tetrasiklin.

Notlarda yok

• Sistit ve piyelonefrit için ilaç doz-süre tabloları notta görsel olarak verilmiş, metin olarak yok.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve üretrit: klamidya, gonore, sifiliz, şankroid, LGV, herpes, siğil tedavileri

Klamidya trachomatis

• En sık CYBH; inkübasyon 3-14 gün; genç erkekte epididimitin en sık etkeni.
• Tedavi: azitromisin 1 g oral tek doz veya doksisiklin 2x100 mg 7 gün.
• Alternatif: eritromisin 4x500 mg 7 gün, levofloksasin 1x500 mg 7 gün, ofloksasin 2x300 mg 7 gün.

Gonore

• Gram negatif diplokok; ikinci sık bakteriyel CYBH; erkekte üretral akıntı.
• Semptomatik erkekte Gram boyama tanı koydurur (spesifite >%99).
• Tedavi: seftriakson 250 mg IM tek doz + azitromisin 1 g oral tek doz (veya sefiksim 400 mg + azitromisin).

Sifiliz

• T. pallidum; ilişkiden 2-4 hafta sonra şankr.
• Tedavi: benzatin penisilin 2,4 milyon ünite IM tek doz; alternatif doksisiklin 2x100 mg 14 gün; 6 ve 12. ayda kontrol.

Lenfogranüloma venereum

• Klamidya L1-L3; ağrılı, tek taraflı inguinal lenf nodu.
• Tedavi: doksisiklin 2x100 mg 21 gün.

Şankroid

• H. ducreyi; ağrılı genital ülser.
• Tedavi: azitromisin 1 g tek doz veya seftriakson 250 mg IM tek doz.

Genital herpes

• Asiklovir 3x400 mg 7-10 gün veya valasiklovir 2x1 g 7-10 gün.

Genital siğil (HPV 6-11)

• Podofilox, imikimod, krioterapi, trikloroasetik asit veya cerrahi eksizyon.

Prostatit (dörtlü kap testi, tedavi) ve orşit

Prostatit

• En sık etken enterobakteriler, özellikle E. coli.
• Dörtlü kap testi (Meares-Stamey): VB1 üretra, VB2 mesane, EPS (prostat masajı sonrası sekresyon) ve VB3 prostatı temsil eder.
• Zorunlu değerlendirme: öykü, fizik muayene, idrar analizi, idrar kültürü.
• Akut bakteriyel prostatit: geniş spektrumlu antibiyotik; abse yoksa düzelme beklenir.
• Kronik bakteriyel prostatit: antibiyotik 4-6 hafta.
• Kronik pelvik ağrı sendromu: multimodal tedavi (antibiyotik, alfa bloker, fitoterapi).

Orşit

• En sık tip kabakulak orşiti: postpubertal kabakulakta %20-30.
• Akut: ani ağrı ve şişlik; kronik: 6 haftadan uzun, ağrılı testis.
• En önemli ayırıcı tanı testis torsiyonu.
• Kronikte malignite dışlamak için skrotal USG.
• Tedavi: antimikrobiyal + skrotal elevasyon; abse varsa cerrahi.

Akut skrotum: testis torsiyonu ile epididimoorşit nasıl ayrılır, tedavi nedir?

Genel

• Akut skrotumun en sık 2 nedeni: epididimoorşit ve testis torsiyonu; daha az sıklıkla Fournier gangreni.

Epididimoorşit

• Diffüz veya lokalize skrotal ağrı, şişlik, eritem; işeme semptomları ve ateş eşlik edebilir.
• Phren bulgusu: skrotal elevasyonla ağrı geriler.
• Kremaster refleksi saptanabilir.
• USG: testis kanlanması artmış.
• Tedavi: antibiyoterapi, skrotal elevasyon, yatak istirahati.

Testis torsiyonu

• Spermatik kordun intravajinal veya ekstravajinal dönmesi.
• Şiddetli ağrı, şişlik; kremaster refleksi kaybolur, ağrı elevasyonla artar.
• Geri dönüşümsüz iskemi 4 saat içinde başlar.
• USG: testis kanlanması kaybolmuş.
• Tedavi: mutlaka skrotal eksplorasyon ve detorsiyon, karşı testisin de skrotuma fiksasyonu; kanlanma dönmezse orşiektomi.

Ayırıcı tanı

• Taş ağrısı penise ve testise yayılabilir, torsiyon ve epididimiti taklit edebilir.

Testis tümörleri: tipler, risk faktörleri, klinik, tümör belirteçleri, tanı ve tedavi

Tipler

• Germ hücreli: klasik seminom (en sık), spermatositik seminom, embriyonel karsinom, yolk sac, koryokarsinom, teratom.
• Seks kord-stromal: Leydig, Sertoli, granüloza hücreli.

Risk faktörleri

• İnmemiş testis, Klinefelter, aile öyküsü, 20-40 yaş, beyaz ırk, infertilite.

Klinik

• Ağrısız şişlik %50, ağrı %20, jinekomasti %7.
• %10 olgu epididimoorşitle karışır.

Tümör belirteçleri

• AFP: seminom ve koryokarsinomda yükselmez; yarı ömür 5-7 gün.
• β-hCG: yarı ömür 24-36 saat.
• LDH ve PLAP.

Tanı

• Skrotal USG ile tanı yaklaşık %100.
• Biyopsi önerilmez; tanı ve tedavi inguinal orşiektomi.

Prognostik faktörler (evre 1)

• Seminom: tümör boyutu, rete testis invazyonu.
• Nonseminom: vasküler-lenfatik invazyon, proliferasyon >%70, embriyonel karsinom >%50.
• Nüks: seminom %20, nonseminom %30; izlem seçeneği vardır.

Tedavi

• Seminom radyosensitiftir: evre 1-2'de radyoterapi.
• Kemoterapi: sisplatin, etoposid, bleomisin.
• RPLND (retroperitoneal lenf nodu diseksiyonu) seçilmiş nonseminomlarda.
• Mikst tümör nonseminom gibi tedavi edilir.

Hidrosel ve varikosel: tanım, tanı, derecelendirme ve tedavi endikasyonları

Hidrosel

• Patent prosesus vajinalis (PPV) sıvı geçişine izin veriyorsa komünikan hidrosel; genişse herni.
• PPV yenidoğanların %80-94'ünde, erişkinlerin %20'sinde bulunur.
• Nonkomünikan hidrosel: travma, epididimit, varikosel cerrahisi, torsiyon, testis kitlesi sonrası.
• Tanı öykü ve muayeneyle; torsiyon, kitle veya travma şüphesinde USG.
• Komünikan hidroselde 12-24 aya kadar cerrahi gerekmez (spontan düzelme).
• Çocukta aspirasyon ve sklerozan enjeksiyon kontrendike (peritonit riski).
• Herni spontan kapanmaz, inkarserasyon riski var; prematürede ilk 6 ayda %60.

Varikosel

• Pampiniform pleksus venlerinin genişlemesi; prevalans %15; çoğu sol tarafta.
• Sol tarafta sık: sol testiküler venin renal vene dik açıyla girmesi; nutcracker fenomeni.
• Erkekte primer ve sekonder infertilitenin en sık nedeni.
• Muayene: ılık odada, yatarak ve ayakta, Valsalva ile.
• Derece 0 subklinik (yalnız USG), 1 Valsalva ile palpe, 2 kolay palpe, 3 gözle görülür.
• Supin pozisyonda (özellikle sağda) venler boşalmıyorsa abdominal kitle araştırılır.
• Renkli Doppler USG ve testis hacim karşılaştırması en yararlı yöntemler.
• Adölesanda cerrahi endikasyonları: sol testiste %20 veya daha fazla küçülme, bilateral hipotrofi, ağrı, (18 yaş üstü ve Tanner 5'te) bozuk spermiyogram, LHRH testinde supranormal yanıt.
• Teknikler: mikroskopik subinguinal, açık suprainguinal (Palomo), laparoskopik.

İnmemiş testis: sınıflama, risk, kanser ve fertilite ilişkisi, tanı ve tedavi zamanı

Tanım ve sıklık

• Genital organlarla ilgili en sık konjenital anomali; 1 yaşta %1, miadında doğumda %2-5, prematürede %30'a kadar.
• Risk: prematürite, düşük doğum ağırlığı, intrauterin gelişme geriliği, ikiz gebelik.

Sınıflama

• Palpe edilebilen %80: ektopik (en sık Denis-Browne poşu), retraktil, gliding (kayan) testis.
• Palpe edilemeyen %20: intraabdominal, vanishing (kaybolan) testis, agenezi.
• Retraktil testis yalnız izlem, asendan testis açısından yıllık kontrol.

Klinik önem

• Kanser riski: prepubertal orşiopeksi yapılmayanlarda 5,8 kat; 12 yaş öncesi orşiopeksi önerilir.
• Fertilite temel hedef: tedavisiz bilateral olguda azospermi %89, unilateralde %13.
• Germ hücre azalması en erken 6. ayda başlar.
• hCG tedavisiyle %15-20 testis iner, %20'si tekrar çıkar; germ hücre apoptozuna yol açabilir.

Tanı

• Tek yöntem fizik muayene; görüntülemenin yeri yok.
• Palpe edilemeyen testiste tek ayırıcı yöntem tanısal laparoskopi.
• Bilateral olguda anorşi ayrımı için 3 aydan sonra hCG stimülasyon testi.
• Bilateral nonpalpabl veya hipospadiasla birlikte ise acil endokrin-genetik değerlendirme (cinsel gelişim bozukluğu).

Tedavi

• Gerçek inmemiş testiste tedavi yaşı 6 ay-1 yaş (orşiopeksi).

Böbrek kistleri (Bosniak) ve böbrek tümörleri: RHK klinik, paraneoplastik bulgular, tanı, evreleme ve tedavi

Basit böbrek kisti

• Yaşla artar: 40 yaşta %20, 60 yaş üstü %50; çoğu rastlantısal.
• Bosniak sınıflaması USG ve BT bulgularına göre malignite riskini tahmin eder.
• Bosniak I-II: genellikle müdahale gerekmez; semptomatikse kist açılması, perkütan aspirasyon ± skleroterapi.
• Bosniak III-IV: yüksek malignite riski → parsiyel veya radikal nefrektomi (gerekirse öncesinde biyopsi).

Böbrek tümörleri sınıflama

• Benign: adenom, onkositom, anjiyomiyolipom, hemanjiyom.
• Malign: renal hücreli karsinom (RHK), toplayıcı sistem kaynaklı TCC.

RHK klinik

• %50'den fazlası rastlantısal tanı.
• Klasik triad (yan ağrısı, makroskopik hematüri, palpabl kitle) nadir (%6-10), ileri evre ile ilişkili.
• Hematüri yalnız toplayıcı sistem invazyonunda.
• Paraneoplastik %20-30: anemi, Stauffer sendromu, ateş, hiperkalsemi, kaşeksi, eritrositoz, amiloidoz, trombositoz.
• En sık metastaz yerleri: akciğer, lenf nodu, kemik, karaciğer, beyin.

Tanı

• Spesifik laboratuvar belirteci yok.
• Solid kitlede malignitenin en önemli kriteri kontrast tutulumu.
• Abdominal BT altın standart; MR kontrast alerjisinde, gebede, VCI trombüsünde.
• Biyopsi: radyolojik ayrım yapılamayan, aktif izlem veya ablasyon adayı küçük kitlelerde.

Evreleme (T)

• T1 ≤7 cm böbrekte sınırlı (T1a ≤4 cm, T1b 4-7 cm); T2 >7 cm.
• T3a renal ven/perirenal yağ; T3b diyafram altı VCI; T3c diyafram üstü VCI; T4 Gerota dışı (ipsilateral adrenal dahil).

Tedavi

• Parsiyel nefrektomi: T1a'da standart, T1b'de de önerilir; RN sonrası en önemli sorun kronik böbrek hastalığı.
• Radikal nefrektomi: >10 cm veya teknik olarak PN yapılamayan tümörde; rutin adrenalektomi ve geniş lenfadenektomi önerilmez.
• Ablasyon (kriyo, RF) ve aktif izlem: komorbid, yaşlı, herediter çoklu tümör.
• VCI trombüsü: trombektomi; duvar invazyonunda ven duvarı rezeksiyonu.
• Metastatik (%20 tanıda): klasik KT etkisiz; hedefe yönelik tedavi (sunitinib, sorafenib, pazopanib, aksitinib, everolimus); oligometastazda metastazektomi + nefrektomi.
• Metastatik RHK'nın yaklaşık %90'ı şeffaf (berrak) hücreli.

Renal pelvis TCC

• Sigara 3 kat risk; altın standart BT ürografi; tedavi radikal nefroüreterektomi (mesaneden kaf ile).

Notlarda yok

• Bosniak kategorilerinin ayrıntılı tablosu ve RHK histolojik alt tiplerinin prognozu (kromofob vb.) notta metin olarak yok.

Böbrek travması: derecelendirme, tanı (BT), konservatif ve cerrahi tedavi endikasyonları

Genel

• Böbrek, genitoüriner sistemin en sık yaralanan organı; E/K 3/1; %81-95 künt travma (en sık motosiklet/trafik kazası).
• Anomalili böbrek (kist, hidronefroz, taş, UPJ darlığı, tümör) hafif travmada bile ciddi yaralanabilir.

Derecelendirme

• 1: kontüzyon, subkapsüler hematom (en sık).
• 2: kortekse sınırlı laserasyon, küçük perirenal hematom.
• 3: medullaya uzanan laserasyon, geniş retroperitoneal hematom.
• 4: toplayıcı sisteme uzanan laserasyon; künt travmada ana renal arter trombozu; segmental ven veya ana arterde sınırlı kanama.
• 5: parçalanmış böbrek veya renal pedikül kopması.

Tanı

• Bulgular: flank/üst abdomende giriş deliği, ekimoz, hassasiyet, alt kot kırığı; hematüri riski artırır.
• Böbrek travmalarının %6-9'unda hematüri yoktur; hematüri derecesi ciddiyeti göstermez.
• Laboratuvar: hemogram (Hb, Htc), dipstick idrar, kreatinin.
• USG: yatak başı serbest sıvı; laserasyon derinliğini göstermez.
• BT: stabil hastada altın standart.
• İnstabil hasta ameliyata alındıysa karşı böbrek için masada tek çekim İVP.

Tedavi

• Resüsitasyona yanıtsız, sistolik kan basıncı <90 mmHg: görüntüleme için vakit kaybetmeden eksplorasyon veya anjiyoembolizasyon.
• Laparotomide damar kontrolü Gerota fasyası açılmadan sağlanmalı.
• Hemodinamik stabil hastada ilk seçenek takip; grade 1-2'de BT normalse yatış gerekmez; grade 3 konservatif.
• Grade 4-5'te de stabil hastada başlangıçta konservatif yaklaşım iyi seçenek.
• Konservatif: vital takip, seri Hb/Htc, makroskopik hematüri geçene kadar mutlak yatak istirahati.

Üreter, mesane ve üretra yaralanmaları; penil fraktür ve skrotal travma

Üreter

• %75 iyatrojenik, çoğu jinekolojik cerrahide.
• Hematüri yalnız yarısında; olmazsa olmaz bulgu kontrast ekstravazasyonu; tercih kontrastlı BT.
• Tedavi: stent veya nefrostomi, primer onarım, üreteroüreterostomi, reimplantasyon.

Mesane

• Mesane, iyatrojenik yaralanmanın en sık görüldüğü ürolojik organ.
• Ana bulgu hematüri; peritoneal irritasyon intraperitoneal rüptürü düşündürür.
• Tanı: sistografi (350-400 cc kontrast) veya BT sistografi.
• Ekstraperitoneal künt yaralanma: yaklaşık 10 gün üretral kateter, takip, antibiyotik profilaksisi.
• Cerrahi: intraperitoneal yaralanma, kontrol edilemeyen kanama, mesane boynu yaralanması, duvarda kemik fragmanı, eşlik eden pelvik organ yaralanması.

Üretra

• %90'dan fazlası künt; günümüzde sıklıkla iyatrojenik (kateterizasyon, enstrümantasyon).
• En önemli bulgu meatustan taze kan.
• Altın standart: retrograd üretrografide ekstravazasyon.

Penil fraktür

• Erekte peniste tunika albuginea yırtığı; kırılma sesi, ani detümesans, morarma.
• Buck fasyası aşılmazsa patlıcan deformitesi.
• Tanı öykü ve muayene; tanı netleşince mutlaka eksplorasyon ve onarım.

Skrotal travma

• Testis parçalanması künt skrotal travmaların %50'sinde.
• USG/Doppler ile bütünlük ve kanlanma; büyümeyen hematom ve hematosel konservatif izlenebilir.
• Torsiyonların %5'i travma sonrası; ciddi ağrıda torsiyon mutlaka ekarte edilmeli.

Ürolojik aciller: akut üriner retansiyon, renal kolik, parafimozis ve Fournier gangreni yönetimi

Sınıflama

• Non-travmatik: hematüri, akut üriner retansiyon, renal kolik, akut skrotum, priapizm, parafimozis, Fournier gangreni.
• Travmatik: renal, üreteral, mesane, üretral, penis, testis.

Akut üriner retansiyon

• İstemli işeyememe, distandü ve ağrılı mesane; çoğunlukla yaşlı erkekte infravezikal obstrüksiyon.
• Vakit kaybetmeden üretral kateterle tam dekompresyon (önce en az invaziv foley).
• Kateter takılamazsa suprapubik sistostomi.

Renal kolik

• En sık neden taş; ateş eşlik ediyorsa piyonefroz ihtimali: yatış, parenteral antibiyotik, gerekirse drenaj.
• İlk tetkik kontrastsız batın BT; USG hidronefroz derecesini gösterir; hemogram, BFT, TİT, idrar kültürü.
• Ağrı tedavisinde ilk tercih NSAİİ (akut böbrek yetmezliğine dikkat); geçmezse opioid; antiemetik, hidrasyon.
• Distal ve <4 mm taşta 48 saat spontan pasaj için izlem.
• Drenaj gerekirse perkütan nefrostomi veya üreteral kateter.

Parafimozis

• Fimotik prepusun glans arkasında sıkışması; daha çok pubertede; prepus ödemli, nekroz gelişebilir.
• Ödem azsa krem/pomat ile redüksiyon; fazlaysa dorsal slit veya sünnet.

Fournier gangreni

• Perineal, genital veya perianal bölgenin sinerjistik polimikrobiyal nekrotizan fasiiti.
• Risk: DM, alkolizm, immünsüpresyon; 50 yaş üstü; anorektal, genitoüriner enfeksiyon veya travma.
• Perineal ağrı ve skrotal şişlikle başlar; eritem, nekroz, kötü kokulu akıntı; krepitasyon %50-62.
• Tedavi: agresif hemodinamik stabilizasyon, geniş spektrumlu parenteral antibiyotik, acil (gerekirse tekrarlayan) debridman.
• Mortalite %30'a ulaşabilir.

Priapizm: tanım, tipler (iskemik/noniskemik), nedenler ve tedavi basamakları

Tanım

• Cinsel istek ve uyarı olmaksızın 4 saatten uzun süren, istemsiz, ağrılı ereksiyon.
• Tipik olarak yalnız korpus kavernozumlarda görülür.

Nedenler

• Antihipertansifler (hidralazin, prazosin, doksazosin), antidepresanlar, antipsikotikler.
• Orak hücreli anemi, lösemi, spinal kord travması, ürogenital inflamasyon.
• Perineal travma (noniskemik tip).

İskemik (düşük akımlı)

• Ağrılı; kan gazında hipoksi; penil USG'de akım neredeyse yok.
• 12-24 saatte belirgin nekroz ve skar, 48 saatte tromboz.
• Kompartman sendromudur, acil tedavi gerekir.

Noniskemik (yüksek akımlı)

• Ağrısız; sıklıkla perineal travma sonrası arteriyovenöz fistül.
• Kan gazı normal; penil USG'de yüksek akım.

Tedavi basamakları (iskemik)

• Orak hücreli anemi ve hematolojik malignitede hidrasyon, oksijenizasyon, alkalizasyon.
• Oral veya IM terbutalin.
• 19-21 G kelebek iğne ile korpus kavernozumdan aspirasyon.
• Soğuk serum veya serum fizyolojikle sulandırılmış alfa adrenerjik ajanla irrigasyon.
• Yanıtsızsa cerrahi korporokavernözal şant; geç vakada (>72 saat) penil protez.

Komplikasyon

• En önemlisi kalıcı erektil disfonksiyon.

Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu: tanı (idrar alma, kültür eşiği), yatış endikasyonları, görüntüleme

Epidemiyoloji

• İlk 2 yaşta ateşli çocukta prevalans %3-5; 1 yaşta erkek %2, kız %8.
• Sünnetli erkekte risk 10 kat azalır (%0,2).
• İYE; obstrüksiyon, taş, VUR, mesane disfonksiyonu gibi altta yatan patolojinin ilk bulgusu olabilir.

Tanı

• Nedeni açıklanamayan ateşte (≥38 °C) en geç 24 saat içinde idrar analizi.
• Tuvalet eğitimi olmayan ve hemen antibiyotik gereken çocukta idrar kateterle veya suprapubik aspirasyonla alınır.
• Ağır değilse torba idrarı; bulgu varsa (lökosit esteraz, nitrit, piyüri, bakteri) kateter/SPA ile kültür.
• Kesin tanı: piyüri ve/veya bakteriüri + kateter/SPA kültüründe ≥50.000 cfu/mL üropatojen.
• Yalnız kültür pozitifse asemptomatik bakteriüri.
• Piyelonefrit lehine: ateş, yan ağrısı, kusma; CRP, sedimentasyon, prokalsitonin artışı (prokalsitonin öngörü gücü yüksek).
• DMSA duyarlı ama rutin tanıda yeri yok.

Tedavi

• 3 aydan küçük veya komplike (septik görünüm, sürekli kusma, orta-ağır dehidratasyon, immünsüpresyon) → yatış ve parenteral antibiyotik.
• 3 aydan büyük, komplike olmayan piyelonefrit → oral antibiyotik; lokal duyarlılığa göre seçim.

Altta yatan neden araştırması

• USG: obstrüksiyon ve taş; VCUG: VUR; DMSA: inflamasyon ve skar.
• Spinal deformite, kabızlık, mesane disfonksiyonu disfonksiyonel işemeyi düşündürür.

Vezikoüreteral reflü: kimlerde araştırılır, derecelendirme, tanı ve tedavi

Tanım

• İdrarın mesaneden üst sisteme fizyolojik olmayan geri akışı; intramural üreter segmentinin kısa olması.
• Prevalans normal çocukta %0,4-1,8; ateşli İYE geçirenlerde %30-50.

Kimlerde araştırılır

• Prenatal hidronefroz (VUR %16).
• Ateşli İYE: EAU 0-2 yaşta kültürle kanıtlanmış ilk ateşli İYE sonrası rutin VCUG önerir.
• Ebeveyn veya kardeşinde VUR olanlar.
• Alt üriner sistem disfonksiyonu olanlar (VUR %40-60).

Derecelendirme

• 1: yalnız distal üretere reflü.
• 2: pelvise ulaşır, dilatasyon yok.
• 3: üreter ve toplayıcı sistemde hafif-orta dilatasyon, forniksler normal veya minimal deforme.
• 4: kıvrımlı üreterde orta dilatasyon, kalikslerde küntleşme, papilla izlenebilir.
• 5: ağır dilatasyon ve kıvrımlar, papilla görüntüsü silinmiş.

Tanı

• Öykü, aile öyküsü, AÜSD sorgusu, kan basıncı, idrar analizi (proteinüri), kültür, bilateralde kreatinin.
• VCUG altın standart (derecelendirme); DMSA renal skarda en önemli yöntem; USG.

Tedavi

• Amaç: piyelonefrit ve skarı önlemek (skar → hipertansiyon, böbrek yetmezliği).
• Konservatif: antibiyotik profilaksisi (sürekli veya aralıklı); 4-5 yılda rezolüsyon grade I-II %80, grade III-IV %30-50.
• Cerrahi endikasyon: profilaksi altında enfeksiyon, yeni skar, persistan grade IV-V, ileri yaşta yüksek dereceli reflü.
• Cerrahi: endoskopik subüreterik enjeksiyon (dekstranomer/hyalüronik asit) veya üreteroneosistostomi (Cohen, Politano-Leadbetter, Lich-Gregoir).

Notlarda yok

• Profilakside kullanılan antibiyotik listesi notta görsel tablo olarak var, metin değil.

Posterior üretral valf: sınıflama, prenatal/postnatal bulgular, tanı ve tedavi

Genel

• Posterior üretrada tıkayıcı membranöz yapılar; 1/5000-8000 gebelik.
• Erkek çocukta alt üriner sistem obstrüksiyonu ve buna bağlı kronik böbrek hastalığının en sık nedeni.

Sınıflama (Young)

• Tip I: verumontanumdan distale membranöz üretraya uzanır; en sık (%95).
• Tip II: verumontanumdan mesane boynuna uzanan katlantı.
• Tip III: ortasında küçük delik olan transvers membran; prognoz daha kötü.

Prenatal

• Erkek fetusta bilateral hidronefroz, dilate kalın duvarlı mesane, dilate posterior üretra (anahtar deliği işareti), oligohidramnios.
• 2. trimesterde oligohidramnios varsa perinatal mortalite %90-95.

Postnatal

• İYE (yaklaşık yarısında), pulmoner hipoplaziye bağlı solunum sıkıntısı (mortalitenin çoğu), abdominal distansiyon, zayıf akım.
• VUR tanıda %50-70; tıkanıklık giderilince %20-32'si geriler.
• Neonatal asitlerin %40'ı üriner kaynaklı.

Tanı

• VCUG ile tanı: işeme anında dilate, uzamış posterior üretra; kateter çıkarılarak çekilmeli.
• DMSA fonksiyon farkı; yenidoğanda obstrüksiyon için MAG-3.

Tedavi

• İlk adım stabilizasyon ve drenaj: foley yerine 3,5-5 Fr besleme tüpü (balon orifisleri tıkayabilir).
• Sistoskopik valf ablasyonu: kesin tanı ve ilk tercih cerrahi.
• Bebek çok küçükse kutanöz vezikostomi; nadiren yüksek diversiyon.

Erkek infertilitesi: tanım, öykü-muayene, semen analizi, azospermi ayırımı (pre/testiküler/post), genetik ve tedavi

Tanım

• Aktif ve korunmasız ilişkiye rağmen 1 yılda gebelik olmaması; çiftlerin %90'ı 1 yılda gebe kalır.
• İnfertil çiftlerin %50'sinde erkek faktörü; %60-75'i idiyopatik.
• Spermatogenez 64 gün + epididim geçişi 5-10 gün; ateşli hastalık 3 ay sonraki testi etkiler.

Öykü ve muayene

• Her iki eş eş zamanlı değerlendirilir; infertilite süresi, primer/sekonder, kadın yaşı önemli prognostik faktörler.
• Düşük ejakülat hacmi: hipogonadizm, seminal vezikül/ejakülatuar kanal patolojisi, kistik fibrozis; orgazma rağmen ejakülat yoksa retrograd ejakülasyon → postejakülat idrarda sperm.
• Testis hacmi orkidometre veya USG ile; hacmin %85'i spermatogenezle ilgili.
• Epididimde genişleme obstrüksiyon, endürasyon inflamasyon, granülom TB/sarkoidoz düşündürür.
• Varikosel ayakta ve Valsalva ile; %90 tek taraflı; subklinik varikosel önemsiz.

Laboratuvar

• Semen analizi altın standart; öykü, muayene ve en az 2 semen analizi (ilki DSÖ kriterlerine göre normalse ikinci gerekmeyebilir).
• Skrotal USG; obstrüktif azospermi şüphesinde TRUS (orta hat kisti → TUR-ED).

Genetik

• Y kromozom mikrodelesyonu: en sık AZFc (%79); tam AZFa delesyonunda Sertoli-only, sperm elde edilemez; AZFb ve AZFb+c'de TESE ile sperm elde edilemez.
• Klinefelter infertillerde 30 kat sık.
• Konjenital bilateral vas deferens yokluğu: obstrüktif azospermilerin %6'sı; %80'inde CFTR mutasyonu (en sık delta-508); ejakülat ≤0,5 ml, pH 6,5; spermatogenez normal → ICSI.

Azospermi

• Ejakülatta hiç sperm yok; erkek infertilitesinin %10-15'i; en az 2 santrifüj örnekle tanı.
• Pretestiküler: hipogonadotropik hipogonadizm (Kallmann).
• Testiküler (primer yetmezlik): genetik, varikosel, gonadotoksik ilaçlar, idiyopatik; FSH normalin 2 katından fazla → biyopsisiz obstrüktiften ayrılır; tedavi testis spermi ile ICSI.
• Posttestiküler: obstrüksiyon veya ejakülatuar disfonksiyon, azospermilerin %40'ı; vazovazostomi veya epididimovazostomi.

Varikosel tedavi endikasyonu (infertil erkek)

• Muayenede varikosel + çiftte infertilite + kadında sorun yok veya düzeltilebilir + semen bozukluğu.

Diğer

• İmmünolojik: antisperm antikor; tedavi IVF/ICSI.
• İdiyopatik: tedavi en az 3 ay (bir spermatogenez siklusu); ağır OAT ve ileri yaşta yardımcı üreme teknikleri.

Notlarda yok

• DSÖ semen referans değerleri notta görsel tablo olarak verilmiş; TESE/MESA/PESA teknik ayrımı notta ayrıca anlatılmamış.

Erektil disfonksiyon: tanım, risk faktörleri, sınıflama, değerlendirme ve basamaklı tedavi

Tanım

• Sürekli veya yineleyici biçimde yeterli sertleşmeyi sağlayamama veya ilişki bitene kadar sürdürememe; 4. dekattan sonra artar.
• Ereksiyon: penil arter dilatasyonu → kavernöz düz kas gevşemesi → veno-oklüzif mekanizma.

Risk faktörleri

• DM, obezite, metabolik sendrom, dislipidemi, sigara, sedanter yaşam; KVH ile ortak risk faktörleri.
• Hafif ED ile gelen hastada kardiyovasküler değerlendirme hayat kurtarabilir.

Sınıflama

• Arteriyel: HT, DM, sigara, hiperlipidemi, pelvik travma, pelvik RT.
• Kavernöz/venojenik: DM, Peyronie, yaşlanma, sigara (venöz kaçak).
• Nörojenik: Parkinson, inme, spinal kord, pelvik sinir hasarı.
• Endokrin: hipogonadizm; kastrasyon.
• Psikojenik: depresyon, performans anksiyetesi.

Değerlendirme

• Seksüel anamnez: sabah ereksiyonları, libido, ejakülasyon, orgazm.
• Fizik muayene: küçük testis (hipogonadizm), prostat nodülü, Peyronie plağı; 50 yaş üstüne rektal muayene; kan basıncı ve nabız.
• Laboratuvar: herkese açlık glukozu veya HbA1c ve lipid profili; sabah total testosteron, SHBG, albümin.
• Renkli penil Doppler USG: en ideal minimal invaziv test.

Tedavi

• Önce yaşam tarzı değişikliği ve risk faktörlerinin düzeltilmesi (farmakoterapiyle birlikte başlanır).
• 1. basamak: oral PDE5 inhibitörleri; cGMP yıkımını önleyerek düz kas gevşemesi ve vazodilatasyon.
• 2. basamak: intrakavernöz enjeksiyon; ruhsatlı tek ilaç alprostadil; kombinasyonla (alprostadil+papaverin+fentolamin) etkinlik %90'a kadar; komplikasyon ağrı, priapizm, fibrozis.
• 3. basamak: penil protez (semirijid veya şişirilebilir); memnuniyet en yüksek (%70-87).

Ejakülasyon bozuklukları: prematür ejakülasyon tanım-sınıflama-tedavi, retrograd ejakülasyon, anejakülasyon, gecikmiş ejakülasyon

Prematür ejakülasyon (PE)

• Tanım: penetrasyondan önce veya sonraki 1 dakika içinde, geciktirilemeyen ve sıkıntı yaratan ejakülasyon.
• Erkeklerin %25-30'u (Türkiye %25,7); %30'unda ED eşlik eder.
• Sınıflama: yaşam boyu (IELT çoğunlukla 30-60 sn, genetik/nörobiyolojik), kazanılmış (tiroid, ürolojik, psikolojik neden), doğal değişken, prematür benzeri (süre 3-6 dk normal ama kişi kısa sanır).
• Tanı anamneze dayanır; muayene genellikle normal.
• Tedavi: davranışsal (başla-dur, sıkma), psikoseksüel tedavi.
• Topikal: lidokain veya lidokain-prilokain (EMLA), ilişkiden 15-30 dk önce.
• SSGİ altın standart; dapoksetin hızlı etkili, kısa yarı ömürlü (30 dk); 30 mg (en yüksek 60 mg), ilişkiden 1-3 saat önce; PDE5i ile güvenle kullanılabilir.
• Diğer: PDE5 inhibitörleri, tramadol, alfa blokerler (silodosin).

Retrograd ejakülasyon

• Orgazm var, ejakülat dışarı çıkmaz; mesane boynunun kapanamaması.
• Ejakülasyon sonrası idrar bulanık; tanı ejakülat sonrası idrarın mikroskobik incelemesi.
• Nedenler: retroperitoneal cerrahiye bağlı sempatik zincir hasarı, BPH cerrahisi, alfa blokerler, antihipertansif, antipsikotik, antidepresanlar.

Anejakülasyon

• Orgazm olmasına rağmen antegrad veya retrograd ejakülasyon yok; hormonal, psikojenik, nörojenik, ilaç, obstrüktif.

Gecikmiş ejakülasyon

• Orgazmın persistan gecikmesi veya yokluğu; tüm erkek seksüel bozukluklarının yaklaşık %3'ü.
• Primer %25, sekonder (travma, ilaç, sistemik hastalık) dörtte üç.
• Tedavi: yohimbin, siproheptadin, amantadin, kabergolin, buspiron, bupropion; penil vibratör; psikoterapi.

Ağrılı ejakülasyon

• Genellikle prostat veya üretra enfeksiyon/inflamasyonu.

Kadın cinsel işlev bozukluğu: cinsel yanıt fazları, sınıflama, vajinismus, nedenler, değerlendirme ve tedavi

Cinsel yanıt fazları

• İstek (libido), uyarılma, orgazm (ortalama 19 sn, 5-12 kasılma), rezolüsyon.

Sınıflama

• İstek bozuklukları (azalmış istek, tiksinti), uyarılma bozuklukları, orgazm bozuklukları, disparoni, vajinismus, cinsel aversiyon, non-koital genital ağrı.
• Sıklık (ABD): kadında %43, erkekte %31; cinsel isteksizlik kadında %35.

Vajinismus

• Vajinanın dış 1/3'ünün ilişki sırasında istemsiz kasılması, penis girişini engeller.
• Ağrı bozukluğuyla başvuranların yarısında görülür.
• Nedenler: travma, cerrahi, himen kalıntısı, epizyotomi skarı, enfeksiyon, menopoz; sıklıkla psikolojik ve yetiştirilme koşulları.
• Tedavi: tıbbi tedavi, psikoterapi ve cinsel terapi.

Nedenler

• Organik: DM, HT, ateroskleroz, sigara, pelvik travma, böbrek yetmezliği; nörolojik (spinal kord, MS, histerektomi sırasında sinir hasarı).
• Hormonal: ooferektomi, menopoz (östrojen ve androjen azalması).
• İlaçlar, ileri yaş, psikolojik nedenler.

Değerlendirme

• Fizik muayene, psikososyal değerlendirme, cinsel işlev sorgulaması.
• İlk tetkikler: idrar, tam kan, glukoz, kreatinin, lipid, karaciğer enzimleri; FSH, LH, östradiol, testosteron.
• Sonraki: Doppler USG, biyotezyometri, vajinal pH, kompliyans ve ısı ölçümü.

Tedavi

• Östrojen (sistemik veya vajinal), testosteron (bant), PGE1/alprostadil krem (çalışma aşamasında), fentolamin.
• Sildenafil, vardenafil, tadalafil: vajinal düz kas gevşemesi; nitrat kullanana verilmez.
• Klitoral vakum cihazı, TENS, psikolojik danışma.

İnkontinans tipleri, nörojen mesane, mesane ağrı sendromu (interstisyel sistit) ve pelvik prolapsus

İnkontinans (tanım ve tipler)

• Miktarı ne olursa olsun istemsiz idrar kaçırma; her yaşta patolojik.
• Stres: karın içi basınç artışıyla (öksürme, gülme) kaçırma; multipar kadın, radikal prostatektomi sonrası; risk atrofi/prolapsus, travma, cerrahi, obezite.
• Urge: en sık tip; detrusor aşırı aktivitesine bağlı ani sıkışma ile kaçırma; akut sistit ve üst motor nöron lezyonunda sık.
• Taşma: boşalamayan mesane maksimum kapasitede dolup damlar; detrusor zayıflığı veya çıkım obstrüksiyonu.

Nörojen mesane

• En sık nedeni spinal kord yaralanması; ayrıca SVO, MS, tümör, disk hernisi, DM.
• Muayene: bulbokavernöz, anal ve kremaster refleksleri, S3-S4 dermatomları, anal sfinkter tonusu; istemli anal kontraksiyon sakral innervasyonun sağlam olduğunu gösterir.
• Konservatif tedavi: daimi (üretral/suprapubik) veya aralıklı (steril/temiz) kateterizasyon, kondom kateter, mesane eğitimi, elektrik stimülasyonu, farmakolojik ve cerrahi tedavi.

Mesane ağrı sendromu (interstisyel sistit)

• Mesaneyle ilişkili kronik pelvik ağrı + en az bir başka üriner şikayet; %90 kadın, 30-50 yaş.
• Dolunca artan, boşalınca geçen suprapubik ağrı; noktüri hemen herkeste; disparoni.
• İdrar kültürü steril; sistometride 150 ml'ye kadar urgency, kapasite <350 ml.
• Genel anestezide hidrodistansiyonlu sistoskopi: glomerülasyon (erken tip) veya Hunner ülseri (klasik tip).
• FDA onaylı iki ilaç: oral pentosan polisülfat (en az 6 ay) ve intravezikal DMSO (haftada bir, 6 hafta).
• Diğer: amitriptilin, gabapentin, hidroksizin; hidrodistansiyon %30-54'te 6 aya kadar yarar; son seçenek sistektomi.

Pelvik prolapsus

• Her hastada İYE durumu, rezidüel idrar (üst sınır genellikle 100 ml) ve mesane duyusu değerlendirilir.
• Stres testi prolapsus düzeltilerek yapılır (maskelenmiş inkontinans).
• Tedavi: pelvik taban rehabilitasyonu, pesser; cerrahi (anterior/posterior onarım, sakrokolpopeksi).

Notlarda yok

• İnkontinans sınıflama şeması notta görsel; Q-tip testi ve aşırı aktif mesane ilaç tedavisi notta yer almıyor.

Ürolojide görüntüleme: DÜSG, İVP, retrograd/antegrad piyelografi, sistografi, VCUG, retrograd üretrografi

DÜSG (direkt üriner sistem grafisi)

• Supin çekilir; 12. vertebradan simfizis pubise kadar.
• Taş, opasite, yabancı cisim, kateter değerlendirmesi; böbreklerin %90'ı opak taş içerir, ürik asit ve ksantin görülmez.

İVP

• Fonksiyonel ve anatomik bilgi; öncesinde barsak temizliği, aç hasta, mutlaka önce DÜSG.
• %30'luk 100 ml kontrast; 1. ve 5. dk nefrogram, 10-15-20. dk üreter ve mesane.
• Yapılmaz: kontrast alerjisi, böbrek yetmezliği + DM, gebelik, ağrı atağı süren renal kolik.
• Tercih edilmez: HT, böbrek yetmezliği, İYE, miyelom, orak hücre, astım.

Retrograd piyelografi

• Sistoskopiyle üreter kateterinden kontrast; İVP'de yetersiz görüntü, dolma defekti, obstrüksiyon, fistül.

Antegrad piyelografi

• Perkütan veya nefrostomiden kontrast; retrograd yapılamayan obstrüksiyonda.

Retrograd sistografi

• Mesane rüptürü, fistül, idrar sızıntısı şüphesi.

VCUG (işeme sistoüretrografisi)

• VUR araştırma ve derecelendirmede, PUV gibi üretra patolojilerinde.

Retrograd üretrografi

• Erkekte üretral travma, darlık, divertikül, fistülde en iyi ilk tanı yöntemi.

Diğer

• Kontrastsız BT akut flank ağrıda ilk tercih; BT ürografi hematüri ve üst üriner sistem tümöründe ilk basamak.

Ürolojik anamnez ve fizik muayene: ağrı tipleri, işeme semptomları tanımları, böbrek-skrotum-prostat muayenesi

Ağrı

• Böbrek ağrısı (T10-L1): kostovertebral açıda, 12. kot altında künt; yavaş ilerleyen hastalıklarda (kanser, PKD) ağrı olmayabilir.
• Üreter ağrısı: üst üreter taşı testise yansır (T11-12); orta üreter sağda McBurney noktasına yansır (apandisiti taklit); taş mesaneye gelince irritatif semptom.
• Mesane ağrısının en sık nedeni İYE; işemeyle ilişkisiz sürekli suprapubik ağrı genellikle ürolojik değildir.
• Hidrosel, spermatosel ve testis tümörü genellikle ağrısız; varikosel egzersizle artan künt ağrı.

İşeme semptomları

• Normal mesane kapasitesi 350-400 ml; erişkin günde 5-6 kez işer.
• Oligüri <400-500 ml/gün (erişkin <20 ml/saat, çocuk <0,8 ml/kg/saat); anüri <50-100 ml/gün; poliüri ≥2500 ml/gün.
• Pnömatüri: barsak-üriner fistül (sigmoid karsinom, divertikülit, Crohn).
• Mikroskopik hematüri: 2-3 hafta arayla 3 analizin 2'sinde büyük büyütmede >3 eritrosit.
• Ağrısız hematüri: tümör, PKD, egzersiz, TB; ağrılı: taş, infarkt, İYE.
• Obstrüktif: duraksama (erken semptom), akım zayıflığı, retansiyon; kronik retansiyonun en sık nedeni BPH.

Fizik muayene

• Böbrek: Guyon (sırtüstü, iki elle), Israel (yan yatış), Glenard (çocukta tek el); KVA hassasiyeti perküsyonla.
• Mesane: perküsyon için en az 150 ml idrar gerekir.
• Penis: fimozis 4 yaşa kadar normal; hipospadias (ventral), epispadias (dorsal); ağrısız endüre ülser sifiliz, ağrılı veziküller herpes; fibröz plak Peyronie.
• Skrotum: transilüminasyon pozitif seröz sıvı (hidrosel, spermatosel); tümör ve herni negatif; testiste sert alan aksi ispatlanana kadar malign.
• Varikosel ayakta Valsalva ile belirginleşir, yatarken kollabe olur.
• Rektal muayene pozisyonları: Picker, Sims, diz-dirsek, litotomi; normal prostat yaklaşık 4 cm, lastik kıvamında; sertlik ve nodül kanser şüphesi.

Üroloji arşiv 2020/21 test (61 soru)

Test çıkmış PDF’indeki işaretli şıklar (öğrenci işareti); resmî cevap anahtarı değildir. Kâğıttaki el yazısı notlar açıklamada.

1. Renal pelviste 3,5 cm sistin taşı, hidronefrotik böbrek toplam fonksiyonun %30’u. En az morbidite ile en yüksek oranda taştan arındırma sağlayan yöntem? (Medikal tedavi / Piyelolitotomi / Parsiyel nefrektomi / ESWL / Perkütan nefrolitotomi)
   Cevap: Perkütan nefrolitotomi — Kâğıttaki not: böbrek taşı <2 cm ESWL, RIRS; >2 cm PNL, açık.
2. Erektil disfonksiyon tedavisinde ilk basamakta kullanılan? (5-alfa redüktaz inh. / Alfa blokör / Kalsiyum kanal blokörü / Fosfodiesteraz-5 inh. / SSRI)
   Cevap: Fosfodiesteraz-5 inhibitörleri — Kâğıttaki not: sildenafil, tadalafil, vardenafil (PDE5); SSRI dapoksetin prematür ejakülasyon tedavisi.
3. Vezikoüreteral reflü hangisine neden olabilir? (Böbrekte skar / Hipertansiyon / Ateşli üriner enfeksiyon / Böbrek yetmezliği / Hepsi)
   Cevap: Hepsi
4. Hangisi böbrek tümörü derecelendirme sistemidir? (Gleason / Fuhrman / Modifiye Scarff-Bloom-Richardson / Breslow / Tanner)
   Cevap: Fuhrman — Kâğıttaki not: Gleason prostat.
5. Evre 1 germ hücreli testis tümörlerinde metastatik hastalık açısından prognostik olmayan? (Tümör boyutu / Hasta yaşı / Rete testis invazyonu / Lenfovasküler invazyon / Embriyonel karsinom >%50)
   Cevap: Hasta yaşı — Kâğıttaki not: okült metastaz risk faktörleri seminomda >4 cm ve rete testis invazyonu; nonseminomda lenfovasküler invazyon, embriyonel karsinom ≥%50.
6. Prematür ejakülasyon tedavisinde kullanılan, kısa etkili olduğu bilinen serotonin geri alım inhibitörü? (Dapoksetin / Paroksetin / Sertralin / Sildenafil / Alprostadil)
   Cevap: Dapoksetin
7. Akut renal kolik tedavisinde ağrıyı kesmek için ilk tercih? (Morfin ve türevleri / NSAİİ / Alfa blokör / Dutasterid / Tolterodin)
   Cevap: Nonsteroid antiinflamatuvarlar — Kâğıttaki not: böbrek fonksiyonu normal olmalı; değilse opioid, antispazmodik.
8. Stres inkontinansta mesane boynu mobilitesini değerlendirmede kullanılan test? (Phern / Marshall-Boney / Boya testi / Q-tip test / Soğuk irritasyon)
   Cevap: Q-tip test
9. Renal korteks, medulla ve toplayıcı sistemi içine alan tek laserasyonu olan hastanın renal travma grade’i? (1-5)
   Cevap: 4
10. Künt pelvis travmasında üretrada kan saptanıyorsa ilk yapılacak tetkik? (IVP / Rektal tuşe / Retrograd üretrogram / Abdominal USG / BT)
    Cevap: Retrograd üretrogram — Kâğıttaki not: üretra travması için altın standart.
11. Üriner sistem taşı düşünülen gebede ilk tercih edilecek görüntüleme? (Taş protokolü BT / MR ürografi / DÜSG / DMSA / USG)
    Cevap: Ultrasonografi — Kâğıttaki not: gebe ve çocukta ilk tercih.
12. ESWL’ye en dirençli taş bileşimi? (Ürik asit / Ca oksalat monohidrat / Ca oksalat dihidrat / Sistin / Struvit)
    Cevap: Sistin
13. Hangisinin nitratlarla birlikte kullanımı kontrendikedir? (Trazodon / Sertralin / Dapoksetin / Tamsulosin / Vardenafil)
    Cevap: Vardenafil — Kâğıttaki not: fosfodiesteraz-5 inhibitörü.
14. Eksternal üretral meatusun penisteki normal yerinden daha dorsalde bulunmasına ne ad verilir? (Epispadias / Perineal hipospadias / Hipospadias / Perineal epispadias / Epihipospadias)
    Cevap: Epispadias — Kâğıttaki not: hipospadias ventralde.
15. Hangi durumda ESWL uygulanması sakıncalıdır? (Proksimal üreter taşı / Renal pelvis taşı / 12-18 yaş kız / Gebelerde / Diyabetik)
    Cevap: Gebelerde — Kâğıttaki not: gebe, antikoagülan, üriner enfeksiyon, kalp pili.
16. Çocuklarda gece idrar kaçırmaya ne ad verilir? (Enürezis / İnkontinans / İşeme disfonksiyonu / Nörojen mesane / İntolerans)
    Cevap: Enürezis
17. AÜSS, Qmax 10 ml/sn: problemin prostat hiperplazisine bağlı obstrüksiyon mu, dekompanse/nörojenik mesane mi olduğunu anlamak için? (DRM / USG / MR / Basınç-akım çalışması / Rezidü idrar)
    Cevap: Basınç-akım çalışması
18. Mesane tümörü tanı veya takibinde en önemli test? (TİT / İdrar sitolojisi / Sistoskopi / USG / Tümör belirteçleri)
    Cevap: Sistoskopi
19. Genitoüriner tüberküloz tedavisinde hangisi kullanılmaz? (İzoniazid / Rifampisin / Streptomisin / Siprofloksasin / Etambutol)
    Cevap: Siprofloksasin — Kâğıttaki not: basit sistitte verme; fosfomisin 3 g tek doz, nitrofurantoin 100 mg 2x1 5 gün.
20. Hangisi yüksek akımlı priapizmin nedenlerinden değildir? (Orak hücreli anemi / Penil travma / Konjenital arteryal malformasyon / Neoplazi / Kavernöz arterin iğne ile yaralanması)
    Cevap: Orak hücreli anemi — Kâğıttaki not: yüksek akımlı = noniskemik; orak hücre iskemik, veno-oklüziv, düşük akım.
21. Hangisi böbreğin sayı anomalilerindendir? (At nalı böbrek / Çapraz renal ektopi / Unilateral renal agenezi / Torasik böbrek / Polikistik böbrek)
    Cevap: Unilateral renal agenezi — Kâğıttaki not: at nalı füzyon; çapraz renal ektopi füzyon + ektopi + rotasyon; torasik böbrek ektopi.
22. Hipospadiasa en sık eşlik eden üriner anomali? (Ekstrofia vezika / Bifid skrotum / Atnalı böbrek / Çapraz ektopik böbrek / İnmemiş testis)
    Cevap: İnmemiş testis
23. Hangisi BPH semptomlarından biri değildir? (Kesik işeme / Noktüri / Sık idrara çıkma / Yan ağrısı / Hematüri)
    Cevap: Yan ağrısı — Kâğıttaki not: taş, glomerülonefrit.
24. BPH nedeniyle yapılan TUR-P sonrası en sık komplikasyon? (ED / İnkontinans / Akut üriner retansiyon / Retrograd ejakülasyon / Üretra darlığı)
    Cevap: Retrograd ejakülasyon
25. Prostat kanseri en sık hangi zondan gelişir? (Anterior fibromusküler / Periferal / Santral / Transizyonel / Lateral)
    Cevap: Periferal zon — Kâğıttaki not: transizyonel zon → BPH.
26. Elli altı yaşında boya fabrikası çalışanı, son bir aydır aralıklı, pıhtılı ve belirgin ağrısı olmayan hematüri, FM bulgusu yok: en olası tanı? (Nefrolitiazis / Piyelonefrit / Mesane tümörü / Prostat kanseri / Epididimo-orşit)
    Cevap: Mesane tümörü — Kâğıttaki not: ağrısız pıhtılı hematüri → mesane; ağrılı → böbrek tümörü.
27. İnfravezikal obstrüksiyona bağlı mesanede ilk ortaya çıkan bulgu? (Trabekülasyon artışı / Sellül / Divertikül / Hunner ülseri / Konjesyon)
    Cevap: Trabekülasyon artışı
28. PSA yüksekliği nedeniyle biyopsi, Gleason 6 (3+3), prostata sınırlı, metastaz yok: evre? (pT1a / pT1b / pT1c / pT2a / pT2b)
    Cevap: pT1c — Kâğıttaki not: T1c = PSA yüksekliği nedeniyle yapılan biyopside yakalanan, nonpalpabl tümör.
29. Alt kaliks taşında hangi cerrahi yöntem(ler) tercih edilebilir? 1. ESWL 2. RIRS 3. PNL 4. Rijit URS
    Cevap: 1, 2, 3
30. Prematür ejakülasyonun farmakolojik tedavi yöntemlerinden hangisi diğerlerinden farklıdır? (Fluoksetin / Paroksetin / Lidokain / Klomipramin / Dapoksetin)
    Cevap: Lidokain — Kâğıttaki not: anestezik (diğerleri serotonerjik).
31. İdrar pH 5 olan hastada ilk akla gelen taş tipi? (Mg amonyum fosfat / Struvit / Ürik asit / Karbonat apatit / Amonyum ürat)
    Cevap: Ürik asit taşı
32. Vezikoüreteral reflü tedavisinde hangi ameliyat teknikleri kullanılabilir? (Endoskopik / Açık / Robotik / Laparoskopik / Hepsi)
    Cevap: Hepsi
33. Uluslararası VUR sınıflamasına göre böbreğe ulaşmış ancak toplayıcı sistemde genişlemeye neden olmamış reflü kaçıncı derecedir?
    Cevap: 2
34. Böbrek kistlerinin sınıflamasında kullanılan sistem? (TNM / WHO / Gleason / FIGO / Bosniak)
    Cevap: Bosniak
35. 55 yaş, mesane tümörüne TUR sonrası lamina propriada tutulum yapan yüksek grade tümör, spesmende kas dokusu var: en uygun yaklaşım? (6 hafta BCG / 6 hafta MMC / Sistoskopik takip / İkinci TUR)
    Cevap: İkinci TUR yapılması
36. Hangisi konjenital infravezikal obstrüksiyon nedenidir? (Posterior üretral valv / Üretra taşı / BPH / Üreterosel / Prostat kanseri)
    Cevap: Posterior üretral valv — Kâğıttaki not: verumontanumun iki tarafında kloakal bant üretral kanalı daraltır; mesane basıncı artar.
37. 3 yaşında erkek çocukta kontrol amaçlı dipstick’te hematüri; ciddi ürolojik yakınma yok: bir sonraki tanı yöntemi? (Abdominal USG / Spiral BT / MR ürografi / İdrar mikroskopisi / IVP)
    Cevap: İdrar mikroskopisi
38. Hangisi BPH varlığını gösteren boşaltım (işeme) evresi semptomlarından değildir? (Kesik işeme / Zayıf akım / Uzun işeme süresi / Noktüri / Tam boşaltamama hissi)
    Cevap: Noktüri — Kâğıttaki not: noktüri depolama (iritatif) semptomu.
39. Prostat kanseri en sık nereye metastaz yapar?
    Cevap: Kemik — Kâğıttaki not: lomber ve torakal vertebra, pelvis, kostalar, uzun kemikler.
40. İnfravezikal obstrüksiyona bağlı üriner retansiyonun acil tedavisinde uygulanan yöntem? (Suprapubik kateter-sistostomi / Nefrektomi / Perkütan nefrostomi / Üreteral kateter / Anjiyografi)
    Cevap: Suprapubik kateter uygulaması (sistostomi)
41. Günümüzde kullanılan varikoselektomi yöntemlerinden en etkili ve en az morbid olanı? (İnguinal / Skrotal / Subinguinal / Yüksek inguinal / Retroperitoneal)
    Cevap: Subinguinal varikoselektomi
42. Hangi üriner sistem taşı DÜSG’de nonopaktır? (Ürik asit / Okzalat / Sistin / Struvit / Mikst)
    Cevap: Ürik asit — Kâğıttaki tablo: radyolüsent ürik asit, amonyum ürat, ksantin, 2,8-dihidroksiadenin, ilaç taşları; sistin ve struvit semiopak. Taş protokol BT ürik asit ve ksantini gösterir, indinavir taşını gösteremez.
43. Anüriye neden olan infravezikal obstrüksiyonlarda öncelikle hangisi yapılmalıdır? (Perkütan nefrostomi / Üreteral kateterizasyon / Nefrektomi / Üretral kateterizasyon / Nefrolitotomi)
    Cevap: Üretral kateterizasyon
44. Hangisi supravezikal obstrüksiyona neden olur? (Üreter taşı / Üretra taşı / BPH / Fimozis / Üretra darlığı)
    Cevap: Üreter taşı — Kâğıttaki not: diğerleri infravezikal.
45. Kremaster kasının inervasyonunu sağlayan sinir? (N. obturatorius / N. ilioinguinalis / N. iliohypogastricus / N. genitofemoralis genital dalı / N. genitofemoralis femoral dalı)
    Cevap: N. genitofemoralis’in genital dalı
46. Hangi testis tümörü alfa-fetoprotein salgılamaz? (Seminom / Embriyonal karsinom / Yolk sac / Teratom / Mikst)
    Cevap: Seminom — Kâğıttaki not: seminom ve koryokarsinom AFP salgılamaz.
47. Üretral akıntı ve dizüri, şüpheli cinsel ilişki öyküsü olan 25 yaş erkekte tanı için ilk yapılacak test? (İdrar tahlili / Akıntı kültürü / Nükleik asit amplifikasyonu / Akıntının Gram boyamasının mikroskobik incelenmesi / PCR)
    Cevap: Üretral akıntının Gram boyamasının mikroskobik incelenmesi — Kâğıttaki not: üretrit gonokokal ve nongonokokal.
48. Voiding sistografi (VCUG) ne amaçla kullanılır? (Bilateral renal agenezi / Üreteropelvik darlık / VUR tanısı / Böbrek travması / Üreter travması)
    Cevap: Vezikoüreteral reflü tanısı
49. Renal travmada cerrahi eksplorasyon için mutlak endikasyon? (İdrar ekstravazasyonu / Segmental arteryal yaralanma / Pulsatil perirenal hematom / Subkapsüler hematom / Ölü doku)
    Cevap: Pulsatil perirenal hematom
50. Hangisi geçici inkontinans nedenlerinden değildir? (Enfeksiyon / Deliryum / İlaçlar / Hiperglisemi / Hipokalsemi)
    Cevap: Hipokalsemi — Kâğıttaki not: DIAPPERS (delirium, infection, atrofik vajinit/üretrit, psychologic, pharmacologic, excess urine production, restricted mobility, stool impaction); hiperkalsemi, hiperglisemi.
51. Akut renal kolikle başvuran hastaya altın standart görüntüleme? (ADBG / Kontrastsız BT / MR ürografi / Retrograd piyelografi / TRUS)
    Cevap: Kontrastsız tomografi
52. Hangisi noniskemik priapizmin özelliklerinden biridir? (Sık görülen tür / Kompartman sendromu / Acil tedavi gerektirmesi / Belirgin ağrı / Genellikle tam rijidite oluşmaması)
    Cevap: Genellikle tam rijidite oluşmaması — Kâğıttaki not: ağrısız, A-V fistül, travma.
53. Mesane kanserleri için doğru olmayan? (Sigara önemli / Sık ürolojik kanser / En sık semptom ağrısız pıhtılı hematüri / En sık squamoz tip / Erken evrede TUR-MT ve intravezikal tedavi)
    Cevap: En sık squamoz tipi gözlenir — Kâğıttaki not: en sık transizyonel hücreli.
54. 40 yaş kadında komplikasyonsuz, ilk kez geçirilen üriner enfeksiyonda en sık etken? (E. coli / Stafilokok / Streptokok / Klamidya / Proteus)
    Cevap: E. coli
55. Erişkinlerde en sık renal malign tümör? (Ürotelyal / Lenfoma / Renal hücreli karsinom / Sarkom / Wilms)
    Cevap: Renal hücreli karsinoma
56. Hangisi BPH için mutlak cerrahi endikasyonlardan değildir? (Rezidü >300 ml / Üroflowmetride Qmax <10 ml/sn / Transfüzyon gerektiren inatçı hematüri / Böbrek fonksiyon bozulması)
    Cevap: Üroflowmetride tepe akım hızının <10 ml/sn olması — Kâğıttaki slayt: kesin endikasyonlar rekürren/refrakter retansiyon, BPH + renal yetmezlik, mesane taşı, rekürren İYE, rekürren hematüri; rölatif: medikal tedaviye dirençli orta-ciddi AÜS.
57. Hangisi üreteropelvik darlık nedenidir? (Konjenital megakalikozis / Mesane ekstrofisi / Adinamik üreter segmenti / Barsak obstrüksiyonu / Hipospadias)
    Cevap: Adinamik üreter segmenti
58. 12 yaş erkek, 1 saat önce ani sol skrotal ağrı, şişlik, kızarıklık: tanıya en hızlı ve kolay götürecek tetkik? (Doppler USG / Kontrastsız BT / Anjiyografi / MR / Pelvis grafisi)
    Cevap: Doppler ultrasonografi
59. Renal travmanın tanı ve evrelemesinde en yüksek duyarlılık ve özgüllük? (IVU / Kontrastsız BT / Kontrastlı BT / USG / Sintigrafi)
    Cevap: Kontrastlı bilgisayarlı tomografi
60. Düşmesi muhtemel üreter taşında taşı düşürmesi için önerilen? (Sıvıyı azaltma / Hareketten sakınma / Kuruyemiş-çikolata / Alfa blokör / Kalsiyum preparatı)
    Cevap: Alfa blokör — Kâğıttaki not: relaksasyon sağlar.
61. Hangisi aşırı aktif mesanede görülen spesifik semptomlardan değildir? (Urgency / Pollaküri / Noktüri / Enürezis / Disparoni)
    Cevap: Disparoni

5. sınıf üroloji stajı sınavı 29.12.2021 (9-15. sorular, cevap anahtarlı)

Arşivde okunabilen sorular ve “90 alanın cevapları” satırındaki anahtar.

1. Transüretral prostat insizyonu (TUIP) için en uygun prostat hacmi? (30 / 50 / 70 / 90 / 110 ml)
   Cevap: 30 ml
2. Üriner sistem travmalarıyla ilgili hangisi yanlıştır? (Künt intraperitoneal mesane travmasında cerrahi endikasyon / Görüntülenemeyen hastada intraoperatif İVP / Toplayıcı sistem açılan travma evre 4 / Pelvik kırığa bağlı posterior üretra travmasında acil üretroplasti / Preoperatif stent iyatrojenik üreter travmasını azaltmaz)
   Cevap: Pelvik fraktürle ilişkili posterior üretra travmasında acil üretroplasti endikasyonu vardır (yanlış ifade)
3. Üretra darlıkları hakkında hangisi doğrudur? (BXO’nun yaygın komplikasyonu / Üretral enstrümantasyona bağlı TUR-P sonrası oluşur / %90’dan fazlası internal üretrotomiyle iyileşir / Gençlerde genellikle travmaya bağlı / En iyi sistogramla tanı)
   Cevap: Üretral enstrümantasyona bağlı, TUR-P sonrası oluşur — Arşivde şıkların bir kısmı bozuk okunuyor.
4. Tam obstrüksiyon yapan taşta sepsis bulguları varsa ilk seçenek?
   Cevap: Perkütan yolla veya üreteral stentle acil drenaj
5. Anüriye neden olan infravezikal obstrüksiyonda öncelikle ne yapılmalı? (Perkütan nefrostomi / Üreteral kateter / Nefrektomi / Üretral kateterizasyon / Nefrolitotomi)
   Cevap: Üretral kateterizasyon
6. Hangisi infravezikal obstrüksiyon nedeni değildir? (Fimozis / Üreter taşı / Üretra taşı / BPH / Prostat kanseri)
   Cevap: Üreter taşı
7. Kaliksler, renal pelvis ve üreterin anatomik detayı için hangi tetkik? (İVP / USG / BT / Retrograd piyelografi / MR)
   Cevap: İntravenöz piyelografi (İVP)

2021-22 13. grup testinden farklı sorular

Grubun paylaştığı cevaplar.

1. Radyolüsen taş?
   Cevap: Amonyum ürat
2. BPH’nin ilk bulgusu?
   Cevap: Mesane hipertrofisi
3. Böbrek tümörüyle en sık karışan enfeksiyon?
   Cevap: Ksantogranülomatöz (piyelonefrit)
4. Transrektal prostat biyopsisinin en sık komplikasyonu?
   Cevap: Kanama
5. PDE-5 inhibitörleri hücre içinde neyin artışıyla etki eder?
   Cevap: cGMP
6. Böbrek alt polünde 15 mm taşta ilk tedavi seçeneği?
   Cevap: ESWL
7. Radyoterapiye en duyarlı testis kanseri?
   Cevap: Seminom

2022-23 1. grup test (hatırlanan sorular)

Grubun hatırladığı sorular ve yazdığı cevaplar; (?) işaretliler grubun da emin olmadığı cevaplar.

1. Radyolüsen hangi taş?
   Cevap: Amonyum ürat
2. USG’de hiperekojenite var, arkasında (akustik gölge) …
   Cevap: Taş
3. RHK’nın en sık görülen tipi?
   Cevap: Berrak (şeffaf) hücreli
4. Gros hematüride (pıhtı) ne takılır?
   Cevap: 3 yollu sonda
5. Gleason 4+3 prostat kanseri hangi derece?
   Cevap: 3. derece
6. Leydig hücreli tümörde orşiektomi yapılmış (Reinke kristalleri): sonra ne yapılır?
   Cevap: Takip
7. Aşırı aktif mesanede hangisi görülmez?
   Cevap: Bir şey kaldırırken inkontinans (stres inkontinans)
8. Valsalva ile ele gelen kitle?
   Cevap: Varikosel
9. İnfravezikal obstrüksiyonda ilk ne yapılır?
   Cevap: Kateterizasyon
10. Hem yerleşim hem füzyon anomalisi olan böbrek?
    Cevap: Çapraz renal ektopi (?)
11. Dipstick hematüride ilk ne yapılır?
    Cevap: İdrar mikroskobisi
12. Hangisi vajinismusun temel tedavisi değildir?
    Cevap: Kronik sildenafil / nitrat kullanımı (?)
13. Renal travmada cerrahi endikasyon?
    Cevap: Hemodinamik instabilite

2022-23 5. grup teorik (hatırlanan sorular)

Grubun hatırladığı sorular; cevabı yazılmayanlarda “Notlarda cevabı yok”.

1. Vajinismus tedavisinde yeri olmayan?
   Cevap: Kronik sildenafil kullanımı
2. İdrar yapamayan hasta, PSA yüksek: sonra ne yaparsın?
   Cevap: Üriner USG
3. Kadınlarda görülen en sık cinsel bozukluk?
   Cevap: Notlarda cevabı yok
4. Sık İYE geçiren 6 aylık çocuk, grade 4 VUR tedavisi? (süpresif antibiyotik / cerrahi / takip)
   Cevap: Notlarda cevabı yok
5. Hidrosel sıvısı paryetalden salgılanır, visseralden emilir.
   Cevap: Yanlış
6. Priapizm kaç saatten sonra erektil disfonksiyon yapar?
   Cevap: 24 saatten sonra
7. pH 7,5 olan staghorn (geyik boynuzu) taşı?
   Cevap: Struvit (magnezyum amonyum fosfat)
8. Renal hücreli kanserde prognozu en iyi tip?
   Cevap: Kromofob RHK
9. Hangisi/hangileri nefrolojik (glomerüler) kaynaklı hematüri? (I dipstick ++++ protein, II dismorfik eritrosit/silindir, III travmaya bağlı hematüri)
   Cevap: Notlarda cevabı yok
10. Ağrısız pıhtılı hematüri, 65 yaş, TUR-MT: submukozaya sınırlı, örnekte kas yok. Ne önerilir?
    Cevap: İkinci TUR-MT

2022-23 14. grup test (hatırlanan sorular)

Grup çoğu sorunun yalnız konusunu yazmış; cevabı yazılanlar aşağıda.

1. Hiperekojenite + akustik gölge?
   Cevap: Renal taş
2. Leydig hücreli tümörde orşiektomi sonrası ne yapılır? (takip / RT / KT)
   Cevap: Takip
3. Kadında en sık cinsel bozukluğa ne sebep olur?
   Cevap: Notlarda cevabı yok
4. Sperm alma yöntemi olmayan hangisi? (TESE, PESA, MESA…)
   Cevap: Notlarda cevabı yok
5. Üreterde küntleşme var, papillalar silinmemiş: VUR evresi?
   Cevap: Notlarda cevabı yok — Ders notundaki derecelendirmede kalikslerde küntleşme ve papillanın hâlâ izlenmesi 4. derece olarak tanımlı.
6. Prematür ejakülasyonda ilk yapılacak tedavi?
   Cevap: Notlarda cevabı yok
7. Prostat kanseri tedavisi?
   Cevap: Radikal prostatektomi
8. Böbrekte en sık görülen tümör hücre tipi?
   Cevap: Notlarda cevabı yok