Plastik cerrahi konu kartları

Plastik cerrahinin temel prensipleri: yara kapatma zamanlaması, yara türleri, greft ve flep, sütür teknikleri, skar

Plastik cerrahinin ilgi alanı

• Doku onarımı gerektiren durumlar: kozmetik, kazalar, kanserler, konjenital anomaliler.
• Yaralanmada öncelik hayati işlevlerdir:
• hava yolu açıklığı,
• kanama kontrolü,
• sıvı replasmanı,
• eşlik eden organ yaralanmaları.

Yara kapatma zamanlaması

• Erken primer kapatma.
• Geç primer kapatma.
• Sekonder kapatma.
• Amaç: form ve işlevi en az morbiditeyle geri kazandırmak.

Doku yaralanmaları

• Kontüzyon, abrazyon, laserasyon.
• Avülsiyon, amputasyon, tatuaj.

Yara kapatma ilkeleri

• Asepsi ve hemostaz; nekrotik dokunun debridmanı; kirli yarada irrigasyon ve yabancı cisim temizliği.
• Ölü boşlukların kapatılması; atravmatik teknik.
• Sütür hattında gerilim olmaması: gergin bölgede gerilimi cilt altı sütürler taşır.
• Yara dudaklarında eversiyon.
• Travmatik yarada tetanoz profilaksisi.
• İnsizyonlar cilt gerilim çizgilerine uygun planlanır.
• Kaş, göz kapağı, burun kanadı ve dudak gibi özgün yapılar distorsiyon yapmadan onarılır.
• Cilt sütürleri erken alınırsa iz azalır.

Defekt onarım basamakları

• Primer onarım → deri grefti → yakın flep → uzak flep → serbest doku transferi.
• Greft: başka bölgeye aktarılırken tüm damar bağlantılarından ayrılan doku.
• Flep: aktarılırken vasküler pedikülü korunan, kendi dolaşımı olan doku.

Kapama materyalleri ve sütürler

• Materyaller: sütür, deri stapleri, bant, doku yapıştırıcısı.
• Sütür emilebilir ya da emilemez, mono- ya da multifilaman olabilir.
• Teknikler:
• basit tek tek,
• vertikal ve horizontal matris,
• sürekli,
• intradermal.

Skarı etkileyen etkenler

• İntrinsik: genetik, ırk, vücut bölgesi, deri tipi.
• Ekstrinsik:
• kesinin gerilim çizgilerine göre yönü,
• hematom, enfeksiyon,
• kemo-radyoterapi, kuruluk-nem,
• cerrahi teknik.

Yanık: etiyoloji, derinliğe göre sınıflama, 9’lar kuralı, ciddiyete göre ayaktan / yatış / yanık merkezi kararı

Etiyoloji

• Alev, haşlanma, elektrik, kimyasal, radyasyon, temas.
• En sık: haşlanma ve alev.

Derinlik

• 1. derece: yalnız epidermis; kuru, ağrılı, basınçla solan eritem.
• 2. derece (kısmi kalınlık): epidermis ve dermisin üst kısmı.
• Yüzeyel: ağrılı, solan eritem, bül.
• Derin: daha soluk.
• 3. derece (tam kalınlık): tüm dermis; sert, solmayan, kösele gibi eskar; ağrısız.
• 4. derece: kas, tendon, kemik; ağrısız.

9’lar kuralı (erişkin)

• Baş-boyun %9.
• Gövde ön %18, gövde arka %18.
• Her kol (el dahil) %9.
• Her bacak (ayak dahil) %18.
• Genital %1.
• Çocukta baş-boyun oranı daha büyük (%20’ye kadar), ekstremiteler daha küçüktür.
• Daha doğru hesap için Lund-Browder.

Ciddiyet sınıflaması

• Hafif (ayaktan):
• kısmi kalınlık: 10 yaş altı ve 50 yaş üstünde <%5, 10-50 yaşta <%10,
• tam kalınlık: her yaşta <%2.
• Orta (hastanede):
• kısmi kalınlık: 10 yaş altı ve 50 yaş üstünde %5-10, 10-50 yaşta %10-20,
• tam kalınlık: %2-5,
• inhalasyon şüphesi, sirküler yanık, diyabet gibi komorbidite.
• Ağır (yanık merkezi):
• kısmi kalınlık: 10 yaş altı ve 50 yaş üstünde >%10, 10-50 yaşta >%20,
• tam kalınlık: >%5,
• bilinen inhalasyon yaralanması,
• yüz, göz, kulak, el, ayak, genital ya da eklem yanığı,
• belirgin ek yaralanma (kırık).

Yanıkta sıvı tedavisi (Parkland, Galveston), idrar çıkışı hedefi; inhalasyon yaralanması

Kime parenteral sıvı?

• Erişkinde TVYA’nın %20’sinden, çocukta %10’undan büyük yanıklarda.
• İnhalasyon, elektrik ve derin (4. derece) yanıklar sıvı ihtiyacını artırır.
• Ringer laktat tercih edilir (serum fizyolojikten daha dengeli, daha az asidik).

Parkland formülü (erişkin)

• 4 mL × kg × % yanık; inhalasyonda 6 mL, elektrikte 8 mL.
• İlk 8 saatte yarısı, sonraki 16 saatte diğer yarısı.
• %50’nin üstü %50 kabul edilir.
• Pratikte ilk 24 saatte %yanık başına 2-4 mL/kg; aşırı resüsitasyondan kaçınılır.

Galveston formülü (çocuk)

• 2000 mL × VYA (m²) + 5000 mL × yanık yüzey alanı (m²).
• Dekstrozlu Ringer laktat.

İzlem

• İdrar çıkışı hedefi: erişkinde en az 0,3-0,5 mL/kg/saat, çocukta 1 mL/kg/saat.
• İdame dönemde 0,5-1 mL/kg/saat.
• En güvenilir izlem idrar sondasıdır.
• İlk 3 saatte anüri görülebilir.
• İlk saatlerdeki hipovolemi yanığa bağlanamaz; aktif kanama aranır.
• Resüsitasyon yapılamıyorsa oral sıvı: günde vücut ağırlığının %15’i, litre başına 5 g tuz.

İnhalasyon yaralanması

• Yanık merkezine yatanların %10’unda görülür; pnömoni, ARDS ve mortaliteyi artırır.
• Üç biçim: üst hava yolunda termal hasar, alt hava yolunda kimyasal-partikül hasarı, metabolik asfiksi.
• Ağızda kurum, yüz yanığı ve vokal kord ödemi entübasyon kararı için önemlidir.
• Tanıda altın standart fiberoptik laringoskopidir; normal akciğer grafisi dışlatmaz.
• Obstrüksiyon bulguları: boğuk ses, aksesuar kas kullanımı, yüksek anksiyete.
• Hava yolu endişesinde dekompansasyondan önce erken entübasyon.
• %40 üstü yanıkta laringeal ödem nedeniyle profilaktik entübasyon uygun olabilir.

Yanığa lokal (Jackson zonları) ve sistemik yanıt; yanık yara bakımı, erken eksizyon ve greftleme

Jackson zonları

• Koagülasyon zonu: ısıyla doğrudan temas eden, canlılığını kaybetmiş doku.
• Staz zonu: dolaşımı bozulmuş ama kurtarılabilir doku. Yanıkta ilk hedef bu zonun kurtarılmasıdır.
• Hiperemi zonu: dolaşımı artmış dış bölge.
• Yetersiz sıvı ya da enfeksiyonla staz zonu kaybedilirse yanık derinleşir ve genişler.

Sistemik yanıt (%30 üstü yanık)

• Sitokin salınımı ve kapiller permeabilite artışı.
• İnterstisyel sıvı kaçağı, miyokard kontraktilitesinde azalma, vazokonstriksiyon.
• Hipotansiyon ve organ perfüzyon yetersizliği.
• Bronkokonstriksiyon ve ARDS.
• Hipermetabolizma; agresif enteral beslenme gerekir.
• İmmünsüpresyon.

Öykü

• Ne zaman, ne ile, hangi sıcaklık ve sürede maruz kalındı?
• Kapalı alan mı, patlama oldu mu?
• Ek yaralanma var mı?

Yara bakımı

• 2. ve 3. derece yanık serum fizyolojik ve cerrahi sabunla yıkanır.
• Katlar:
• yapışmayan geçirgen iç örtü,
• emici steril pamuklu tabaka,
• tespit edici sargı.

Cerrahi

• Geniş derin yanıklarda debridman ve deri grefti gerekir.
• Erken eksizyon ve greftleme:
• hastanede kalışı kısaltır,
• sağkalımı artırır,
• uzun dönem sonuçları iyileştirir.
• En çok yarar gören: inhalasyon yaralanması olmayan, genç, tam kat yanıklı hastalar.
• Majör yanıkta en derin alanlardan başlayarak aşamalı eksizyon yapılır.
• Gerekenler:
• ekip (anestezist, cerrah, hemşire, fizyoterapist, diyetisyen),
• yoğun bakım,
• dermatom ve mesher,
• kan ürünleri, deri bankası.

Maksillofasiyal travmalar: ilk müdahale, muayene ve görüntüleme, zigoma / Le Fort / blow-out / mandibula kırıkları, superior orbital fissür sendromu

Bölge

• Dikeyde saçlı deri çizgisinden çene ucuna, yatayda iki dış kulak yolu arası.
• Üst, orta ve alt yüz olarak ayrılır.

İlk müdahale

• Hava yolu açıklığı.
• Kanama kontrolü ve şokla mücadele.
• Diğer sistem yaralanmaları.
• Yüz yaralanması için triaj.
• Yüksek enerjili travmada dramatik yüz görüntüsüne odaklanmadan önce sistemik değerlendirme yapılır.

Göz yaralanmaları

• Kornea abrazyonu, hifema, sekonder glokom, lens dislokasyonu ya da katarakt, penetran yaralanma.
• Superior orbital fissür sendromu:
• III, IV, VI ve V1 (supraorbital dal) hasarı,
• ekstraoküler kas kısıtlılığı, midriazis, akomodasyon kaybı,
• alında duyu kaybı, üst göz kapağı pitozu.

Muayene

• İnspeksiyon: asimetri ve ekimozun yeri kırığı düşündürür.
• Periorbital → zigoma kırığı.
• Postauriküler → baziler kafa kırığı.
• Sublingual → mandibula kırığı.
• İntraoral: maloklüzyon, laserasyon.
• Palpasyon: basamaklanma (step), krepitasyon, patolojik hareket.
• Görüntüleme:
• grafiler: Waters, Caldwell, submentoverteks, nazal, mandibula, panoramik, TME,
• BT.
• Fasiyal sinir, Stenon kanalı ve lakrimal sistem yaralanmaları unutulmamalıdır.

Kırıklar

• Zigoma:
• periorbital ekimoz, subkonjonktival kanama, enoftalmi, infraorbital sinir hipoestezisi,
• Waters, submentoverteks ve BT ile görüntülenir.
• Le Fort I: alveolar yapıları yatay etkiler.
• Le Fort II: orta yüzü piramidal etkiler.
• Le Fort III: yüzü kraniyumdan ayırır.
• Blow-out: orbita tabanı maksiller sinüse doğru kırılır.
• Kas sıkışmasıyla diplopi, herniasyonla enoftalmi, infraorbital his kusuru.
• Mandibula: çene hareketinde ağrı ve asimetri, maloklüzyon, intraoral ekimoz ve hematom.

Tedavi ilkeleri

• Hayat kurtarıcı girişimler.
• Göz, MSS ve fasiyal sinirin korunması; canlı dokuların korunması.
• Debridman; kırığın açığa çıkarılması.
• Redüksiyon ve rijid internal fiksasyon; defektte primer kemik grefti.
• Periost ve yumuşak doku onarımı.

Dudak-damak yarıkları: embriyoloji, epidemiyoloji, etiyoloji, sınıflama, onarım zamanlaması ve erken / geç onarım sorunları

Embriyoloji

• Yüz fetal 4-10. haftalarda frontonazal çıkıntı ile iki maksiller ve iki mandibular çıkıntının birleşmesiyle oluşur.
• Lateral dudak elemanları ile filtrumun (medial nazal çıkıntı) birleşme kusuru → unilateral yarık dudak.
• Lateral palatin çıkıntıların birleşme kusuru → izole sekonder damak yarığı.
• Primer damak: dudak, alveol ve insisiv foramen önü.
• Sekonder damak: insisiv foramenden uvulaya (sert ve yumuşak damak).

Epidemiyoloji

• En sık kraniyofasiyal anomalilerdendir.
• Sıklık sırası: yarık dudak + damak > izole yarık damak > izole yarık dudak.
• Erkekte dudak-damak yarığı, kızda izole damak yarığı daha sıktır.
• Beyaz ırkta 1/1000; Asyalılarda iki kat, Afrika kökenlilerde yarı. İzole damak yarığı 1/2000.

Etiyoloji

• Genetik ve ailesel.
• Çevresel: sigara, antikonvülzanlar (fenitoin), diazepam, intrauterin enfeksiyon, steroid.
• Sendromlar: trizomi 13, 18, 21; Van der Woude; Waardenburg.
• İzole damak yarıklarının %40’tan fazlası sendromlu; dudak-damak yarıklarının %15’ten azı.

Sınıflama

• Dudak: unilateral ya da bilateral; komplet, inkomplet ya da mikroform.
• Nazal eşik korunmuşsa inkomplet.
• Bilateral yarıkta ortadaki dudak elemanı prolabium.
• Damak: unilateral, bilateral ya da submüköz.
• Belgeleme: Kernahan-Stark Y diyagramı.
• Submüköz yarık triadı: bifid uvula, sert damakta posterior çentik, zona pellucida (kas diastazı).
• Konuşma sorunu yoksa ameliyatsız izlenir.

Tedavi ve zamanlama

• Cerrahi öncesi ortopedi: ilk 3 ayda segmentler yaklaştırılır.
• Dudak onarımı ilk 3 ay içinde.
• İnkomplet damak 9-12. ayda, komplet damak 18. aydan önce (12-18 ay).
• Damak onarımının amaçları:
• oral ve nazal boşlukları ayırmak,
• sekonder deformiteyi önlemek,
• normal konuşma (velofarengeal valv onarımı).
• Onarılmazsa P, T, Ç, K gibi patlayıcı sesler çıkarılamaz → rinolali (nazolali).
• Erken onarım sorunları: maksiller kollaps, orta yüz gelişme geriliği, alveolar ark düzensizliği, maloklüzyon.
• Geç onarım sorunları: beslenme güçlüğü, gelişme geriliği, işitme ve orta kulak sorunları, psikososyal sorun, konuşma bozukluğu.
• Multidisipliner izlem: pediatri, KBB, konuşma terapisti, diş hekimi.

Deri tümörleri: risk etkenleri, Fitzpatrick deri tipleri, premalign lezyonlar (aktinik keratoz, Bowen, keratoakantom, lökoplaki…)

Genel

• Deri tümörleri benign ve malign olarak ayrılır.
• Malign: melanom ve nonmelanom (SCC, BCC).
• Nonmelanom deri kanserleri beyaz ırkta en sık kanserdir; 6 kişiden birinde yaşam boyu gelişir.

Risk etkenleri

• Bireysel: fenotip, genetik sendromlar, prekürsör lezyonlar, immün değişiklikler.
• Çevresel:
• UVB en tehlikeli UV tipidir (DNA hasarı ve immünsüpresyon),
• iyonize radyasyon (toplam kümülatif doz),
• kimyasallar.

Fitzpatrick deri tipleri

• Tip I: beyaz, kolay yanar, asla bronzlaşmaz.
• Tip II: beyaz, genellikle yanar, zor bronzlaşır.
• Tip III: beyaz, bazen yanar, orta bronzlaşır.
• Tip IV: kumral, nadir yanar, kolay bronzlaşır.
• Tip V: koyu kahve, çok nadir yanar.
• Tip VI: siyah, yanmaz.

Premalign lezyonlar

• Aktinik keratoz, deri boynuzu, Bowen hastalığı, Queyrat eritroplazisi.
• Paget hastalığı, radyasyon dermatiti, lökoplaki, keratoakantom.

Önemli premalign lezyonlar

• Aktinik (solar) keratoz:
• en sık premalign lezyon; güneş gören alanlarda,
• düzensiz yüzeyli, keratotik makülopapüler,
• %20’sinde SCC gelişir.
• Deri boynuzu: hiperkeratotik; %20’sinde altta malignite.
• Bowen hastalığı:
• intraepitelyal SCC (karsinoma in situ),
• soliter, keskin sınırlı, eritemli, pullu plak,
• %20-40 iç organ malignitesiyle birlikte.
• Keratoakantom:
• kubbe papül olarak başlar, haftalar içinde 1-2 cm’ye büyür,
• ortası keratin dolu krater,
• histolojik olarak SCC’ye çok benzer.
• Lökoplaki:
• beyaz-gri keskin sınırlı plak; erkekte ağızda, kadında vulvada,
• %15-20 SCC’ye dönüşür.

Malign deri tümörleri: bazal hücreli karsinom (BCC), skuamöz hücreli karsinom (SCC), malign melanom — klinik, risk, tedavi

Bazal hücreli karsinom (BCC)

• “Rodent ülser” (Jacob, 1827).
• Yavaş büyür; lokal invazyon yapar, uzak metastaz nadirdir.
• Tipik görünüm: hafif kabarık, parlak, ortası ülsere, iyi sınırlı lezyon.
• Klinik tipler:
• süperfisiyel, nodüler, nodüloülseratif,
• ülseratif, infiltratif, morfeik.
• Yüksek riskli tümörler:
• 2 cm’den büyük,
• göz kapağı, burun, alın ya da kulakta,
• infiltratif ya da morfeik tip,
• nüks.
• Tedavi:
• cerrahi: primer eksizyon, Mohs mikrografik cerrahi,
• destrüktif: elektrodesikasyon-küretaj, kriyoterapi, lazer,
• medikal: kemoterapi, radyoterapi, retinoid, intralezyonel interferon.

Skuamöz hücreli karsinom (SCC)

• Keratinize ya da malpighi hücrelerinden gelişir.
• Risk etkenleri:
• güneş, radyasyon, immünsüpresyon,
• hidrokarbonlar ve sigara, HPV,
• kronik inflamasyon ve skar, herediter hastalıklar.
• Ayırıcı tanı: Bowen, Queyrat eritroplazisi, keratoakantom, aktinik keratoz, verrüköz karsinom.

Malign melanom (MM)

• Melanositlerin tümörüdür.
• Risk etkenleri:
• kseroderma pigmentozum, familyal melanom sendromu,
• displastik nevüs, doğumsal dev kıllı nevüs,
• önceki melanom, lentigo maligna,
• immünsüpresyon, aşırı güneş, birinci derece akrabada melanom.
• Histopatolojik tipler: yüzeyel yayılan, nodüler, lentigo maligna melanom, akral lentijinöz.

Malign deri tümörlerinde tedavi

• Geniş cerrahi eksizyon; lenf nodu pozitifse lenf nodu diseksiyonu.
• Lenf nodu yaklaşımı:
• elektif,
• sentinel lenf nodu biyopsisi (Tc-99m kolloid sintigrafi, intradermal izosülfan mavisi, HMB-45 (notta “HB-45”) boyama),
• terapötik.

Çıkmış klasik sorular, cevaplı (16 soru)

Kaynak: Drive arşivi “0-CEVAPLI-Plastik cerrahi çıkmış klasik” dosyası ile 7. ve 12. grup notları. Dosya “lütfen cevapları kontrol ediniz” uyarısı taşıyor.

1. Radial arter yaralanması olan hastayı nasıl sevk edersin?
   Cevap: Önce ABC’ye bakılır. Kanama kontrolü sağlanır: kompresyon, yeterli olmazsa turnike. Nekrozu yavaşlatmak için soğuk uygulanabilir.
2. Trapdoor kırığı: oluşum mekanizması ve bulguları?
   Cevap: Orbitaya gelen kuvvetle orbita tabanında maksiller sinüse protrüzyona yol açabilen kırık. Ekstraoküler kaslar kırık hattına sıkışırsa diplopi; orbita içeriği maksiller sinüse herniye olursa enoftalmi; infraorbital duyu kaybı. — Soruda yaş grubu da istenmiş; cevaplı dosyada yaş grubu yazmıyor.
3. Süperior orbital fissür sendromunun bulguları?
   Cevap: Ekstraoküler kas hareketlerinde kısıtlılık, midriyazis ve akomodasyon kaybı, alın bölgesinde duyu kaybı, ptozis.
4. Median sinir kesisinde elde hangi bölgelerde duyu kaybı olur?
   Cevap: Palmar yüzde 1., 2., 3. parmaklar tam ve 4. parmağın radial yarısı; dorsalde 2. ve 3. parmak tam, 4. parmağın yarısı, proksimal interfalangeal eklemlere kadar.
5. Yanık şoku tedavisi?
   Cevap: Parenteral sıvı resüsitasyonu. Laktatlı Ringer gibi dengeli solüsyonlar tercih edilir. Erişkinde Parkland formülü: 4 ml × kg × % yanık.
6. Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser nedir? (Müllerian agenezi)
   Cevap: Müllerian kanalın embriyonik gelişimindeki duraksama sonucu uterus ve vajinanın üst 2/3’ünün konjenital aplazisi. — 7. grupta klasik soru olarak da çıktı.
7. Blow-out kırığını anlatınız.
   Cevap: Orbitaya gelen kuvvetle orbita tabanının maksiller sinüse doğru kırılması. Bulgular: diplopi, enoftalmi, ekstraoküler kas sıkışması, infraorbital duyu kaybı.
8. Ampüte parmak nasıl sevk edilir?
   Cevap: Kopan parça serum fizyolojikle yıkanır; serum fizyolojikle ıslatılmış spança sarılır; bir poşete konup ağzı sıkıca kapatılır; ikinci bir poşete buz-su karışımı (+4 °C) konur ve ilk poşet bunun içine yerleştirilir. — 6. grupta da soruldu.
9. İnfantil hemanjiyom ile konjenital hemanjiyomun farkları?
   Cevap: Konjenital: proliferasyonunu intrauterin dönemde tamamlamıştır, doğumda vardır, daha morumsu, GLUT-1 (−). İnfantil: doğumdan sonra ortaya çıkar ve büyür, GLUT-1 (+).
10. Primer ve sekonder damak yarıklarında ameliyat zamanları?
    Cevap: Primer yarık: 3–6 ay. Sekonder inkomplet yarık: 9–12 ay. Komplet yarık: 12–18 ay.
11. Hipospadias triadı (klinik bulguları)?
    Cevap: 1) Üretral meatusun penis ventral yüzünde glanstan perineye kadar herhangi bir yere açılması. 2) Penisin ventral eğriliği (kordi). 3) Prepisyumun dorsalde kapüşon tarzı fazlalığı, ventralde eksikliği. — 12. grupta klasik soru olarak da çıktı.
12. Orbital apeks sendromu bulguları?
    Cevap: Görme kaybı, ptozis, oftalmopleji, kornea refleksinin kaybı ve yüzde uyuşukluk.
13. Charcot ayağının oluşum mekanizması?
    Cevap: Anormal derecede uzun ve şiddetli inflamatuvar yanıt vardır; antiinflamatuvar denge sağlanamaz. Osteoklast öncüllerinin olgun osteoklasta dönüşümü artar ve kemik yıkımı olur. Kollajen etkilenir, kemik sertliği azalır. — 3. ve 5. grup testlerinin 20. sorusu.
14. Deri greftinin alıcı sahada iyileşme basamakları?
    Cevap: 1) Plazmatik imbibisyon (difüzyon): 0–48 saat. 2) İnoskülasyon: 2–5. gün. 3) Neovaskülarizasyon: 5–14. gün.
15. Ulnar sinir kesisinde motor ve duyu muayenesi bulguları?
    Cevap: 4. ve 5. parmak fleksiyonunda bozukluk ve duyu kaybı; pençe el. — Cevaplı dosyadaki ifade kısa; dosya “cevapları kontrol ediniz” uyarısı taşıyor.
16. N. ulnaris muayenesi?
    Cevap: Froment işareti.

Çıkmış test soruları, 3-12. gruplar (43 soru)

Kaynak: 3., 5., 6., 10. ve 12. grup plastik cerrahi kâğıtları. Cevap yalnızca kâğıtta işaret okunabildiğinde yazıldı; “0-CEVAPLI-Plastik cerrahi çıkmış test” dosyası 17 MB olduğu için açılamadı.

1. Hangisi vertikal buttreslerden değildir?
   Cevap: Orbital rim — 12. grup notu.
2. Hangisi birinci brankial arktan oluşmaz? (M. mylohyoideus / M. tensor tympani / M. tensor veli palatini / M. levator veli palatini / zigoma)
   Cevap: Zigoma (12. grup notunda yazan cevap). — 3., 5. ve 12. gruplarda çıktı.
3. Median sinir yaralanmasında hangisinde kayıp olmaz?
   Cevap: Parmakları yanlara doğru açıp kapatma (abdüksiyon-addüksiyon); bu kaybolmaz. — 3. ve 5. grup kâğıtlarında işaretli şık.
4. Velofarengeal yetmezlik için hangisi yanlıştır?
   Cevap: “Konuşmada hiponazalite mevcuttur” ifadesi yanlış; kâğıtta yanına “hiper” yazılmış. — 3. ve 5. grup kâğıtlarında işaretli şık.
5. Süperior orbital fissür sendromunda hangi kranial sinir etkilenir? (II / III / VI / V’in üçüncü dalı / VII)
   Cevap: III. kranial sinir (5. grup kâğıdında işaretli şık).
6. Deri grefti uygulamasında primer kontraksiyondan hangisi sorumludur? (miyofibroblast / keratinosit / elastin / kollajen / nötrofil)
   Cevap: Elastin (5. grup kâğıdında işaretli şık). — 3., 5. ve 10. gruplarda çıktı.
7. Bazal hücreli kanser için hangisi yanlıştır?
   Cevap: “BCC sınırlı, metastatik ve infiltratif olmak üzere üç alt gruba ayrılır” ifadesi (5. grup kâğıdında işaretli şık).
8. Hangi yanık özelleşmiş yanık merkezine sevk edilmeden tedavi edilebilir?
   Cevap: Vücut yüzey alanının %5’inden azını tutan ikinci derece yanıklar (5. grup kâğıdında işaretli şık). — 5. ve 10. gruplarda çıktı.
9. Hangisinin BCC tedavisinde yeri yoktur? (shave biyopsi / küretaj ve elektrodesikasyon / 5-florourasil krem / kriyoterapi / fotodinamik tedavi)
   Cevap: Shave biyopsi (6. grup kâğıdında işaretli şık; kâğıt “cevaplardan emin değiliz” uyarısı taşıyor).
10. Konjenital dev kıllı nevüs gibi büyük lezyonlarda hangi eksizyon yöntemi tercih edilir?
    Cevap: Seri eksizyon (6. grup kâğıdında işaretli şık).
11. Hutchinson işareti hangi malign melanom alt tipinde görülür?
    Cevap: Akral lentiginöz melanom (6. grup kâğıdında işaretli şık). — 6. ve 10. gruplarda çıktı.
12. Hangisi premalign lezyon olarak sınıflandırılamaz? (aktinik keratoz / seboreik keratoz / lökoplaki / deri boynuzu / Bowen hastalığı)
    Cevap: Seboreik keratoz (6. grup kâğıdında işaretli şık). — 6. ve 10. gruplarda çıktı.
13. 6 aylık bebek: koronal sinostoz, maksilla hipoplazisi, ekzorbitizm, el ve ayak başparmakları büyük. En olası tanı? (Apert / Crouzon / Pfeiffer / Carpenter / Saethre-Chotzen)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 10. gruplarda çıktı.
14. En sık izlenen kraniofasiyal kleft hangisidir? (Tessier 0 / 3 / 5 / 7 / 14)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 10. gruplarda çıktı.
15. 67 yaş kadın, dil sol kenarında 2,5 cm ülsere lezyon; boynun iki yanında 1–3 cm çoklu metastatik lenf nodu, uzak tutulum yok. Evre?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 10. gruplarda çıktı.
16. AIDS ile bağlantılı gelişen ve radyoterapi ile tedavi edilen parotis tümörü? (onkositoma / lenfoepitelyoma / Warthin / miyoepitelyoma / bazal hücreli adenom)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 10. gruplarda çıktı.
17. Diyabetik hasta: ayak tabanında 1. metatars başının göründüğü 2×3 cm defekt, ayak sırtı şiş-kızarık ve apseli. Wagner-Meggitt evresi?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3., 5. ve 10. gruplarda çıktı.
18. Gününün çoğunu tekerlekli sandalyede geçiren paraplejik hastada basınç yarası en çok nerede gelişir? (sakrum / iskium / trokanter / topuk / sırt)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 5. gruplarda çıktı.
19. 17 yaş, sol yanağı kaplayan doğuştan koyu kırmızı-mor lezyon; hastayla birlikte büyümüş, çocukken rengi daha açıkmış. Tanı?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 10. gruplarda çıktı.
20. Epispadias ile ilgili hangisinde hata vardır?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 10. gruplarda çıktı.
21. Doku genişletme için en uygun bölge? (radyoterapi görmüş bölge / deri grefti altı / tibia ön yüz / topuk / skalp)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. grup.
22. Random patern flepler için tercih edilen en yüksek genişlik/uzunluk oranı?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. grup.
23. Hangisi yanık merkezine sevk kriterlerinden biri değildir? (10 yaş altı-50 yaş üstünde 2.-3. derece yanık / diğer yaşlarda %20’den fazla / kimyasal yanık / inhalasyon yaralanması / gluteal bölge yanığı)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. ve 6. gruplarda çıktı.
24. Fitzpatrick cilt tiplemesinde Tip V için hangisi doğrudur? (10. grupta Tip VI soruldu)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3., 5. ve 10. gruplarda çıktı.
25. Elektrik yanıklarında ilk etkilenen ve erken morbiditeden sorumlu organlar?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 3. grup.
26. Pediatrik yanıklarla ilgili hangisi doğrudur?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup.
27. Kranial sütürlerde sinostoz en sık hangi sütürde görülür?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup.
28. Parotis bezinin en sık benign tümörü?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup.
29. Alt dudak kommissüründe 3 cm kitle; 3 lenf nodunda invazyon, birinde ekstranodal yayılım (ENE +). Evre?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup.
30. Bül kaçıncı derece yanıklarda görülür?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup; soru metni taramada bozuk çıktı.
31. 36 haftalık doğan kız bebek: doğumdan 1 hafta sonra yanakta kırmızı leke, hızla büyümüş, 7. ayda büyüme durmuş. Tanı?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup.
32. Kapiller malformasyon tedavisinde günümüzde kabul edilen yöntem? (eksizyon / embolizasyon / skleroterapi / pulsed dye lazer / gözlem)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. grup.
33. Vasküler malformasyonla birlikte olan sendromların hangisinde arteriovenöz bileşen vardır? (Klippel-Trenaunay / Proteus / Cobb / Maffucci / Sturge-Weber)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 5. ve 10. gruplarda çıktı.
34. Bazal hücreli karsinom deride hangi hücrelerden gelişir?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 6. grup.
35. Malign melanomda sağkalımın tek ve en önemli histolojik prognostik faktörü? (Clark seviyesi / mitoz sayısı / Breslow kalınlığı / 3’ten fazla pozitif lenf nodu / yüzeyel ülserasyon)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 6. grup.
36. Melanom hangi hücrelerden köken alır?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 6. grup.
37. Hangi lokal flep bir pivot noktası etrafında dönmez?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 6. ve 10. gruplarda çıktı (şıklar farklı).
38. Hangisi ideal bir deri türevinin özelliklerinden değildir?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 6. grup.
39. Elinde venöz malformasyon ve parmak kemiklerinde enkondromlar olan çocuk: tanı? (Kasabach-Merritt / Klippel-Trenaunay-Weber / Maffucci / Parkes Weber / Sturge-Weber)
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 10. grup.
40. Subungual melanomda hangi cerrahi yöntem kullanılır?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 10. grup.
41. Hangisinin rekonstrüksiyonunda primer olarak kas flebi tercih edilmez?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 10. grup.
42. Hangisi serbest doku nakli endikasyonuna örnek gösterilemez?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 10. grup.
43. Yüz defektleri için en iyi renk uyumuna sahip deri grefti hangi bölgeden alınır?
    Cevap: Notlarda cevabı yok (dosyada işaretli şık okunmuyor) — 10. grup.

Ders notundan tekrar soruları (çıkmış değil, 18 soru)

Bu sorular sınavda sorulmuş sorular değildir; ders notunu tekrar etmek için notun kendi cümlelerinden hazırlandı.

1. Greft ile flep arasındaki fark nedir?
   Cevap: Greft aktarılırken tüm damar bağlantılarından ayrılır; flep vasküler pedikülü korunan, kendi dolaşımı olan dokudur — Temel Prensipler notu.
2. Doku defektlerinin onarımında yöntemler basitten karmaşığa nasıl sıralanır?
   Cevap: Primer onarım → deri grefti → yakın flep → uzak flep → serbest doku transferi — Temel Prensipler notu.
3. Yara kapatma zamanlamaları nelerdir?
   Cevap: Erken primer, geç primer ve sekonder kapatma — Amaç form ve işlevi en az morbiditeyle sağlamaktır.
4. Skar oluşumunu etkileyen ekstrinsik faktörler nelerdir?
   Cevap: Kesinin gerilim çizgilerine göre yönü, hematom, enfeksiyon, kemo-radyoterapi, kuruluk-nem, cerrahi teknik — İntrinsik: genetik, ırk, vücut bölgesi, deri tipi.
5. Jackson’ın yanık zonları nelerdir; tedavide ilk hedef hangisidir?
   Cevap: Koagülasyon, staz ve hiperemi zonu; ilk hedef staz zonunun kurtarılmasıdır — Yetersiz sıvı ya da enfeksiyonla staz zonu kaybedilirse yanık derinleşir.
6. 3. derece yanığın özellikleri nelerdir?
   Cevap: Dermisin tüm tabakaları hasarlı; sert, solmayan, kösele gibi eskar; ağrısız — 2. derece yüzeyelde ağrı, solan eritem ve bül vardır.
7. Erişkinde 9’lar kuralına göre bir bacak ve gövde ön yüzü yüzde kaçtır?
   Cevap: Her bacak %18, gövde ön yüzü %18 — Baş-boyun %9, her kol %9, gövde arka %18, genital %1.
8. Hangi yanıklar yanık merkezine yatırılır?
   Cevap: 10 yaş altı ve 50 yaş üstünde >%10, 10-50 yaşta >%20 kısmi kalınlık; her yaşta >%5 tam kalınlık; inhalasyon; yüz, göz, kulak, el, ayak, genital, eklem yanığı; belirgin ek yaralanma — Notta “Ağır yanık – yanık merkezine yatış”.
9. Parkland formülü nedir?
   Cevap: 4 mL × kg × %yanık Ringer laktat; yarısı ilk 8 saatte, yarısı sonraki 16 saatte; inhalasyonda 6 mL, elektrikte 8 mL; %50 üstü %50 alınır — Çocukta Galveston: 2000 mL × VYA + 5000 mL × yanık yüzey alanı.
10. Yanıkta hedef idrar çıkışı nedir?
    Cevap: Erişkinde en az 0,3-0,5 mL/kg/saat, çocukta 1 mL/kg/saat — En güvenilir izlem idrar sondasıdır.
11. İnhalasyon yaralanmasında tanıda altın standart nedir?
    Cevap: Fiberoptik laringoskopi — Normal akciğer grafisi inhalasyon yaralanmasını ekarte ettirmez.
12. Superior orbital fissür sendromunun bulguları nelerdir?
    Cevap: Ekstraoküler kas hareket kısıtlılığı, midriazis, akomodasyon kaybı, alında duyu kaybı, üst göz kapağı pitozu — III, IV, VI. sinirler ve trigeminin supraorbital dalı etkilenir.
13. Blow-out kırığının bulguları nelerdir?
    Cevap: Kas sıkışmasıyla diplopi, orbital içerik herniasyonuyla enoftalmi, infraorbital sinir alanında his kusuru — Orbita tabanı maksiller sinüse doğru kırılır.
14. Le Fort I, II ve III kırıklarını tanımlayınız.
    Cevap: I: alveolar yapıları yatay etkiler; II: orta yüzü piramidal etkiler; III: yüzü kraniyumdan ayırır — Maksillofasiyal travma notu.
15. Dudak ve damak yarığı onarımı ne zaman yapılır?
    Cevap: Dudak ilk 3 ayda; inkomplet damak 9-12. ayda; komplet damak 18. aydan önce (12-18 ay) — Damak onarılmazsa rinolali (nazolali) gelişir.
16. Submüköz yarık triadı nedir?
    Cevap: Bifid uvula, sert damakta posterior çentik, zona pellucida (kas diastazı) — Konuşma sorunu yoksa ameliyatsız izlenir.
17. En sık görülen premalign deri lezyonu hangisidir; SCC’ye dönüşme oranı?
    Cevap: Aktinik (solar) keratoz; %20 — Güneş gören alanlarda görülür.
18. BCC’de yüksek riskli tümör özellikleri nelerdir?
    Cevap: 2 cm’den büyük; göz kapağı, burun, alın veya kulakta; infiltratif ya da morfeik tip; nüks — Tedavide Mohs mikrografik cerrahi de kullanılır.