Nükleer Tıp soruları

Gama kamera çalışma prensibi, görüntü tipleri, kullanılan radyofarmasötikler

• İlke: vücuda verilen radyofarmasötiklerden yayılan gama ışınları, dışarıdan dedektör sistemiyle yakalanarak görüntü oluşturulur.
• Önden arkaya yapı:
• Kolimatör: kurşun/tungsten; yalnızca deliklerine dik gelen fotonları geçirir, saçılan fotonları durdurur (mekanik filtre). Rezolüsyonu iyileştirir.
• Talyum aktive NaI kristali: foton enerjisiyle orantılı ışık (sintilasyon) çıkarır.
• Fotoçoğaltıcı tüpler: ışığı elektrona çevirip yükseltir; elektriksel impuls büyüklüğü foton enerjisiyle doğru orantılıdır.
• Pozisyon devreleri ve enerji spektrumu ayırıcı devreler, ardından görüntü.
• Görüntü pikseller halinde foton sayımıyla oluşur; piksel küçüldükçe rezolüsyon artar.
• Görüntü tipleri (4): planar/statik, dinamik, tüm vücut, SPECT (tek foton emisyonlu bilgisayarlı tomografi).
• Radyonüklidler: Tc-99m, I-123, I-131, Tl-201 (notta okunduğu kadarıyla).
• Tc-99m: molibden-99 jeneratöründen sağılır. Tc-99m perteknetat → tiroid, Meckel, tükürük bezi sintigrafisi; makroagregatlar → akciğer perfüzyon sintigrafisi; IDA türevleri → safra yolları; HMPAO → beyin perfüzyon sintigrafisi.
• Tc-99m'nin fizyolojik tutulum yerleri: Notlarda cevabı yok.

Radyasyon çeşitleri, biyolojik etkileri ve korunma ilkeleri (ALARA)

• Partiküler radyasyon: alfa; beta (nötron protona dönüşür, çekirdekten negatif yüklü elektron çıkar); pozitron (proton sayısı nötrondan fazla olunca, pozitif yüklü elektron çıkar). Madde ile antimadde karşılaşınca enerji açığa çıkar.
• Biyolojik etki:
• Direkt: iyonlaştırıcı radyasyonun DNA'ya doğrudan etkisiyle DNA kırıkları.
• İndirekt: vücuttaki molekülleri iyonlaştırıp serbest radikal oluşturması.
• Deterministik etki: çok yüksek dozlarda, belli bir eşiğin üzerinde görülür (deride yanık, katarakt, kısırlık).
• Stokastik etki: ani olmayan maruziyette sonradan gözlenir.
• Korunma ilkeleri: (1) gerekçelendirme (uygulamanın yararı zararından fazla olmalı), (2) optimizasyon (ALARA, “makul olarak ulaşılabilen en düşük doz”), (3) doz sınırlaması (bir kişinin maruz kalabileceği etkin eşdeğer doz sınırı).
• Korunma yolları: zaman, mesafe, zırhlama.
• Radyoaktif madde almış hastaya taburculuk önerileri; radyoterapi almış hastaya acilde yaklaşım: Notlarda cevabı yok.

PET çalışma prensibi, FDG PET/BT endikasyonları, gama kameradan farkı

• Prensip: radyonüklidler siklotronda üretilir. Pozitron yayıcı radyonüklid, birbirine 180° zıt giden sabit enerjili (notta 511 keV olarak okunuyor) bir foton çifti oluşturur; bu çift eş zamanlı (koinsidans) algılayan PET dedektörlerinde yakalanır.
• Gama kameraya göre: pozitron yayıcılarla görüntü kalitesi sintigrafik görüntüden üstündür; çözünürlük daha iyi, saçılma daha azdır.
• FDG tutulumu: tümör dokusunda heksokinaz aktivitesi arttığı için FDG tutulumu olur (notta ‘fosfokinaz’ da okunuyor); iyi diferansiye tümörde tutulum azdır.
• FDG PET/BT endikasyonları:
• Onkoloji: tanısı konmuş kanserlerde evreleme, tedavi yanıtının değerlendirilmesi, şüpheli nükste yeniden evreleme, primeri bilinmeyen metastaz.
• Nörolojik: nöronların glikoz metabolizması; Alzheimer tanısı ve diğer demanslarla ayırıcı tanı; dirençli epilepside odak yerinin tespiti.
• Kardiyak: SPECT ile tanı konamayan hastalarda miyokard canlılığı (hiberne miyokard – infarkt ayrımı).
• Notta “onkoloji dışı” endikasyonlar ve fizyolojik tutulum yapan organlar ayrıca listelenmemiştir; tüm kullanılan PET radyonüklidlerinin tam listesi okunaklı değildir: Notlarda cevabı yok.
• Ders slaytı: PET, C, O, N, F radyoizotoplarıyla yapılan görüntülemedir; pozitron bozunumunda iki 511 keV foton oluşur. En sık ajan F-18 FDG (bölgesel glukoz kullanımı). Doğal tutulum: beyin gri cevheri, üriner sistem, miyokard; patolojik tutulum: tümör, enfeksiyon ve enflamasyon odakları.
• Malign hücrelerde glukoz kullanımı ve hücre yüzeyi glukoz taşıyıcı sayısı artmıştır; FDG tutulumu canlı tümör hücre sayısını yansıtır ve malignite derecesiyle pozitif ilişkilidir.
• Protokol: 6 saat açlık, enjeksiyondan 60 dakika sonra görüntüleme; BT yaklaşık 1 dakika, PET tüm vücut yaklaşık 20 dakika.
• Onkolojide rolü: malignite saptama, benign–malign ayrımı, evreleme, tedavi yanıtı, yeniden evreleme ve nüks–tedavi sonrası değişiklik ayrımı. Slayttaki örneklerde PET evre değişikliği yapmıştır (%44; %29 yukarı, %15 aşağı).

Miyokard perfüzyon sintigrafisi: endikasyonlar, yöntem, iskemi-infarkt, gated, canlılık

• Endikasyonlar: koroner arter hastalığı tanısı, risk belirleme, miyokardiyal canlılık, akut koroner sendromlar, yapısal kalp hastalıklarının değerlendirilmesi, bilinen KAH'da tedavi etkinliğinin belirlenmesi.
• Yöntem: Tc-99m MIBI (mitokondrilerce tutulur). Efor testi: hedef kalp hızı (220 − yaş), yani maksimumun %85'i; koşu bandı hızı/eğimi artırılır, hedefe ulaşınca MIBI enjekte edilir; yaklaşık 30–40 dk sonra görüntü alınır.
• Efor yapamayana farmakolojik stres: adenozin (koroner vazodilatasyon yapar), yarı ömrü ~15 sn; notta 140 µg/kg dozunda 4 dk infüzyon, infüzyonun 2. dakikasında radyofarmasötik verilmesi okunuyor. Kontrendikasyonları: Notlarda cevabı yok.
• Yorum: stres görüntüsünde defekt, istirahatte düzeliyorsa iskemi; istirahatte de kalıyorsa infarkt olabilir (kesin değil; hiberne/canlı doku olabilir). Defekt yoksa normal.
• Hiberne miyokard – infarkt ayrımı: FDG PET/BT. Hiberne miyokard revaskülarizasyonla düzelebilen canlı dokudur.
• Gated MPS: hastaya EKG tetikleyici bağlanır, her R dalgasında kameraya sinyal gider (R-R aralığı bölünür); sol ventrikül diyastol ve sistol hacimleri, EF ve duvar hareketleri değerlendirilir.
• Normal, iskemi ve infarkt şemalarının (efor/rest) çizimi: Notlarda yalnızca tarif edildiği kadarıyla verilmiştir.

Akciğer ventilasyon/perfüzyon (V/Q) sintigrafisi ve pulmoner emboli tanısı (ders slaytı)

• Tanı zorluğu: pulmoner emboli (PE) klinik olarak tanısı güç; dispne, göğüs ağrısı, hemoptizi, taşikardi, öksürük hiçbiri özgül değildir.
• Modified Wells skoru: DVT (derin ven trombozu) klinik bulguları 3; PE'den başka tanı daha az olası 3; kalp hızı >100/dk 1,5; immobilizasyon veya 4 haftadan yakın cerrahi 1,5; önceki DVT/PE 1,5; hemoptizi 1; malignite 1. Olasılık: yüksek >6 (%41), orta 2–6 (%16), düşük <2 (%0,5–2,7).
• D-dimer: fibrin yıkım ürünlerini ölçer; duyarlılık %95–98, özgüllük %31.
• Pulmoner anjiyografi: eskiden altın standart (duyarlılık %98, özgüllük %97); dezavantajları invaziv olması, %1 mortalite, pahalılık, kontrast alerjisi ve kontrast nefropatisi (%2).
• Perfüzyon sintigrafisi: Tc-99m MAA (makroagregat albümin). Partikül 10–30 µm (eritrosit 8 µm, kapiller 7–10 µm, prekapiller arteriol 35 µm); akciğerdeki biyolojik yarı ömrü 4–6 saat; 200.000–500.000 partikül verilir ve kapillerlerin yalnızca %0,1–0,3'ünü tıkar.
• Ventilasyon sintigrafisi: Tc-99m Teknegaz.
• PE'de görünüm: ventilasyon–perfüzyon uyumsuz (mismatch) segmental defektler. Emfizem bülü yanlış pozitif verebilir; SPECT/BT nedenini gösterir. Uyumlu (matched) defekt başka bir nedeni (ör. kolon kanseri metastazı) gösterebilir.
• V/Q SPECT ve SPECT/BT: planar yöntemden daha yüksek duyarlılık ve özgüllük, gözlemciler arası değişkenlik az; kontrast riski yok. SPECT/BT perfüzyon defektini doğru lokalize eder.
• Radyasyon dozu: BT pulmoner anjiyografi toplam 8–20 mSv (meme 10–70 mSv); V/Q SPECT yaklaşık 2,5 mSv (meme 0,3–1 mSv). Genç kadınlarda bu fark önemlidir.
• Akciğer cerrahisi öncesi: SPECT/BT her lobun ventilasyon ve perfüzyona göreli katkısını belirler.

Nükleer kardiyoloji: yöntemler, stunning–hibernasyon, viabilite, FDG PET (ders slaytı)

• Sintigrafik yöntemler: gated MPS (miyokard perfüzyon SPECT, EKG kapılı), MUGA (kan havuzu), PET/BT; Tc-99m MIBI ve egzersiz testi kullanılır. Sol ventrikül fonksiyonu ve faz analizi gated görüntülemeyle yapılır.
• Tl-201 protokolü: stres/rest-redistribüsyon, reenjeksiyon, geç görüntüleme. Reversibl defekt iskemi; sabit defekt infarkt göstergesidir. Sabit defektlerin %40–50'sinde FDG tutulumu (canlılık) vardır.
• Stunning: geçici koroner iskemiye bağlı akım–kasılma uyumsuzluğu; akut MI'da erken revaskülarizasyon sonrası reperfüzyon olan olguların %85'inde, olmayanların %30'unda fonksiyonel iyileşme.
• Hibernasyon: tekrarlayan stunning, azalmış koroner akım rezervi; miyositte yapısal bozulma ve glikojen birikimi. Christmas çalışmasında klas 1–3 kalp yetmezliği olgularının %59'unda hiberne miyokard vardır.
• Viabilitenin önemi (CASS, medikal tedavide 10 yıl sağ kalım): EF >%50 → %90; EF %35–49 → %60; EF <%35 → %30. Hiberne miyokardda revaskülarizasyon, skarda medikal tedavi.
• FDG PET: viabilitede altın standart. Perfüzyon ajanları O-15 su, N-13 amonyak, Rb-82 (potasyum analoğu, jeneratör ürünü; slaytta “Ru-82” yazıyor); metabolizma ajanı FDG.
• Plak görüntüleme: NaF PET/BT mikrokalsifikasyonu, FDG PET/BT enflamasyonu gösterir. FDG PET/BT vaskülitlerde (dev hücreli arterit, Takayasu, PAN, Kawasaki vb.) da kullanılır.

Tiroid sintigrafisi: endikasyonlar, radyofarmasötikler, nodül, RAIU

• Endikasyonlar: tiroid nodüllerinin ve yaygın tiroid bezinin fonksiyonunu belirlemek; ektopik tiroid dokusu saptamak; mediastinal kitlelerin tanısı; tiroid kanserlerinde rezidüel doku belirlenmesi.
• Radyofarmasötikler (kıyas):
• Tc-99m perteknetat: yarı ömrü ~6 saat, 140 keV; molibden jeneratöründen kolay elde edilir, düşük radyasyon.
• I-123: yarı ömrü ~13 saat.
• I-131: yarı ömrü ~8 gün, 364 keV; daha yüksek radyasyon.
• Nodül ve malignite: hipoaktif (soğuk) nodül malignite olasılığı yüksektir (notta ‘hipsaktif’ yazıyor, okuma hatası olabilir). USG'de solid yapı, düzensiz kenar, santral kanlanma, mikrokalsifikasyon, “taller than wide” malignite lehinedir.
• Radyoaktif iyot uptake (RAIU) testi: tiroid fonksiyonunu değerlendirir. Endikasyonları: hipertiroidide verilecek I-131 miktarının hesabı, hipertiroidi ayırıcı tanısı, tümör cerrahisi sonrası I-131 dozunun belirlenmesi.
• Graves, tiroidit, toksik adenom görüntü ve laboratuvar bulguları: Notlarda cevabı yok.

İyi diferansiye tiroid kanserinde tanı, tedavi ve takip (I-131 ablasyon)

• Tanı: nodülde USG eşliğinde TİİAB (ince iğne aspirasyon biyopsisi); sintigrafide (Tc-99m perteknetat) nodülün aktivitesine bakılır.
• Tedavi: papiller ve foliküler gibi iyi diferansiye kanserlerde total tiroidektomi, sonrasında radyoaktif iyot (I-131) tedavisi: rezidüel doku ablasyonu, metastatik ve tekrarlayan hastalıkta radyonüklid tedavisi.
• I-131 öncesi hazırlık: ameliyattan sonra en az 4–6 hafta doku iyileşmesi beklenir; dokunun I-131 tutabilmesi için TSH yüksek olmalıdır (notta TSH > 30 okunuyor); yaklaşık 3 hafta düşük iyot diyeti.
• Takip: tüm vücut sintigrafisi ve tümör belirteçleri; rezidüel doku bırakılmamalıdır, artış tümör ilerlemesi anlamına gelir (notta okunduğu kadarıyla).
• Remnant ablasyonu ve adjuvan tedavi amaçlarının ayrıntısı: Notlarda cevabı yok.

Paratiroid sintigrafisi: endikasyon, radyofarmasötik, tipik görüntü

• Endikasyon: hiperparatiroidi şüphesi (PTH yüksek, kalsiyum yüksek, fosfor düşük): adenom, hiperplazi, ektopi, karsinom.
• Ajan: Tc-99m MIBI.
• Bulgu: 20. dakika görüntüsünde hem tiroid hem paratiroid tutulur. Paratiroid dokusu mitokondriden daha zengindir; 2. saat gecikmiş görüntüde tiroid tutulumu çıkarken paratiroid tutulumu devam ediyorsa adenom düşünülür.
• Ders slaytı: PTH'nin dört görevi: GİS'ten Ca emilimi, osteoklastları aktive ederek kemikten Ca ve P rezorpsiyonu, renal tübüler Ca reabsorpsiyonu, proksimal tübülden P reabsorpsiyonunu inhibe etme. Hiperparatiroidi: primer (paratiroid fonksiyon bozukluğu), sekonder (kronik böbrek bozukluğuna reaksiyon), tersiyer (sekonder sonrası bezlerin otonomi kazanması). Ektopik adenom (perikardiyal, retrosternal) Tc-99m sestamibi SPECT/BT ile gösterilebilir.

Tiroid sintigrafisi ayrıntıları ve radyoaktif iyot uptake (RAIU) testi (ders slaytı)

• Gelişim: tiroid dil kökündeki foramen cecumdan gelişir ve tiroglossal kanal boyunca intrauterin 7. haftada boyun ön bölgesine iner; inmezse ektopik (sublingual, superior mediastinum) tiroid olur.
• Tc-99m perteknetat: en sık kullanılan radyonüklid; iyot gibi tutulur ama organifiye olmaz. Yaklaşık 5 mCi IV, 20 dakika sonra planar görüntü.
• Endikasyonlar: nodüllerin ve bezin fonksiyonel durumu (sıcak–ılık–soğuk), ektopik tiroid (lingual), mediastinal kitlenin ayırıcı tanısı (substernal guatr), tiroid kanserinde rezidü doku.
• Nodül yorumu: hipoaktif (soğuk) nodülde tutulum çevreden düşüktür ve malignite oranı yüksektir. TİİAB (ince iğne aspirasyon biyopsisi) USG eşliğinde benign–malign ayrımı için seçilecek yöntemdir; dominant nodül (>1 cm) ve soğuk nodüle yapılır.
• RAIU testi: görüntüleme değil sayısal sonuç verir; amaç düşük ve yüksek uptake gösteren hipertiroidilerin ayırıcı tanısı. 4–6 hafta iyottan fakir diyet gerekir. 10–20 µCi I-131 veya I-123 oral verilir; 4. ve 24. saatte sayım yapılır. Normal: 4. saatte %5–15, 24. saatte %8–35.
• Artmış uptake: Graves, toksik nodüler guatr. Azalmış uptake: subakut tiroidit, hipotiroidi. Uptake'i azaltan etkenler: iyotlu tuz, deniz ürünleri, süt, yoğurt, Betadin, öksürük şurupları, IV kontrast maddeler, L-tiroksin, antitiroid ilaçlar.

İyi diferansiye tiroid kanserinde I-131 ablasyonu hazırlığı ve izlem (ders slaytı)

• Tedavi basamakları: total tiroidektomi, residüel tiroid dokusunun radyoablasyonu, metastatik ve nüks kanserde radyonüklid tedavisi.
• Hazırlık: postoperatif USG, cerrahiden sonra en az 4–6 hafta bekleme, TSH >30 µIU/dl, düşük iyot diyeti, iyot içeren ilaçların kesilmesi.
• Doz örneği: residüel doku ablasyonu için 100 mCi I-131; I-131 beta (191 keV) ve gama (364 keV) yayar. Tedavi sonrası tüm vücut tarama yapılır; hedef tiroglobulin (Tg) <0,2.
• Farklılaşmamış tiroid kanseri: FDG PET kullanılır.
• I-131 tedavi endikasyonları (benign): Graves hipertiroidisi, Plummer adenomu (toksik multinodüler guatr), rezeke edilemeyen veya tekrarlayan guatr.

MIBG sintigrafisi (adrenal medulla ve nöroendokrin tümörler) (ders slaytı)

• MIBG: norepinefrine benzer; yalancı nörotransmitter olarak adrenerjik dokularda (nöral krest kökenli dokular: adrenal medulla, sempatik ganglionlar) tutulur. I-123 MIBG görüntüleme, I-131 MIBG tedavi için kullanılır.
• Tümörler: nöroblastom, feokromositoma, paraganglioma, karsinoid tümör, medüller tiroid kanseri, ganglionöroma. Nöroblastomun %75'i 4 yaşın altında görülür.
• Endikasyonlar: primer odak, evreleme ve metastaz, tedavi yanıtı, rezidüel doku ve nüks, I-131 MIBG tedavisi öncesi değerlendirme ve dozimetri.
• Hazırlık: MIBG tutulumunu etkileyen ilaçlar kesilir; tiroid blokajı için Lugol solüsyonu verilir.
• Fizyolojik tutulum: karaciğer, dalak, tükürük bezleri ve miyokard; ayrıca akciğer; blokaj iyi değilse tiroid.

Böbrek sintigrafisi: dinamik (3 faz, renogram, diüretikli), statik DMSA

• Dinamik böbrek sintigrafisi:
• Ajanlar: Tc-99m DTPA (glomerüler filtrasyon), Tc-99m MAG3 ve etilen disistein (tübüler sekresyon).
• 3 faz: 1) perfüzyon (ilk ~1 dk; abdominal aortadan sonra 2–3 sn içinde iki böbrek simetrik görünür), 2) konsantrasyon (aktivite 2–3 dk içinde pik yapar), 3) ekskresyon (konsantre aktivitenin %50'si ilk 10–15 dk içinde atılır).
• Endikasyonlar: böbrek fonksiyonunun değerlendirilmesi (GFR), transplante böbreğin değerlendirilmesi, akut/kronik böbrek yetmezliği, komplet/fonksiyonel obstrüksiyon, hidronefroz, üreteropelvik bileşke darlığı.
• Üriner sistem staz/obstrüksiyon: diüretikli dinamik sintigrafi. Tc-99m DTPA veya MAG3 IV verilir, 20–30 dk görüntü alınır, 25. dakikada IV furosemid yapılır, 20 dk daha çekim sürer; renogram eğrisi elde edilir. Normalde konsantre aktivitenin en az %50'si ilk 10–15 dk içinde atılmalıdır; atılmıyorsa obstrüksiyon düşünülür.
• Statik böbrek sintigrafisi: Tc-99m DMSA; enjeksiyondan sonra %50–60'ı proksimal tübül hücrelerinde tutulur, bu hücreler fonksiyonel parankimi gösterir. Her iki böbrek fasulye şeklinde görünür. Endikasyonlar: akut piyelonefrit ve skar (özellikle tekrarlayan üriner enfeksiyon), konjenital anomaliler (at nalı böbrek), böbrek fonksiyonunun değerlendirilmesi.

GİS kanama sintigrafisi ve Meckel divertikülü

• Aktif kanama: Tc-99m sülfür kolloid IV verilir (intravasküler alanda dolaşır).
• Aralıklı (intermittan) kanama: Tc-99m işaretli eritrosit (RBC); sızıntı şeklindeki kanamalar uzun süre izlenebilir.
• Ekstravazasyon olması ve barsak hareketleriyle yer değiştirmesi kanama odağını gösterir.
• Çocuklarda GİS kanama nedeni olarak Meckel divertikülü: Tc-99m perteknetat ile görüntülenir, çünkü ektopik gastrik mukozada tutulur.
• Meckel'de görüntüleme hazırlığı ve ayırıcı tanı, görüntüleme mekanizmasının ayrıntısı: Notlarda cevabı yok.
• Ders slaytı: üst GİS kanaması (peptik ülser, özofagus varisi) ve alt GİS kanaması (divertikül, AV malformasyon) için hızlı, kolay, düşük radyasyonlu, yüksek duyarlılıklı yöntemdir; 0,1 ml/dk kanama saptanabilir. Aktif kanamada Tc-99m sülfür kolloid, aralıklı kanamada Tc-99m RBC.

Hepatobiliyer sintigrafi: yöntem, endikasyonlar, bilier atrezi, akut kolesistit

• Yöntem: dinamik çalışma. Tc-99m IDA türevleri verilir; bilirubin gibi davranır, hepatosit fonksiyonu ve safra yollarını inceler. Yaklaşık 1 saat boyunca ardışık dinamik görüntü alınır.
• Zamanlama: radyofarmasötik kandan temizlenip karaciğerde hepatositlerce optimal tutulur; yaklaşık 15–20. dakikada ekstrahepatik safra yollarında, yarım saat sonra bağırsakta görülür.
• Endikasyonlar: akut kolesistit tanısı, ekstrahepatik safra yolu tıkanıklığı, hepatositlerin fonksiyonu, cerrahi sonrası izlem, safra yolları atrezisi ve diğer doğumsal safra yolu anomalileri.
• Bilier atrezi: karaciğerde aktivite vardır (hepatosit tutulumu), ancak ekstra-/intrahepatik safra yollarına ve bağırsağa hiç geçiş görülmez.
• Akut kolesistit: safra kesesi lojunda kese görülmemesi (hipoaktif bölge) sistik kanal tıkanıklığını düşündürür; kolesistitin en sık nedeni sistik kanal taşı tıkanıklığıdır.

Tükürük bezi sintigrafisi

• Ajan: Tc-99m perteknetat, dinamik görüntüleme; 10–15. dakikada pik tutulum, ardından limon (sialogog) ile uyarı.
• Bilateral tutulum artışı: akut parotit. Tek taraflı artış: Warthin tümörü (notta ‘worthin’).
• Bilateral tutulum azalması: Sjögren. Tek taraflı azalma: radyoterapi sekeli veya obstrüksiyon.
• Ders slaytı: parotis ve submandibuler bezlerin fonksiyonel kapasitesini araştırır. Endikasyonlar: siyaloadenit, Sjögren sendromu, radyoterapi sekeli, fasiyal sinir paralizisi, siyalolitiyazis. Tc-99m perteknetat IV, boyun anterior projeksiyonda dinamik görüntü.

Mide boşalım sintigrafisi

• Notta mide boşalım sintigrafisi yöntemi (yaklaşık 0,5 mCi Tc-99m katkılı sıvı/öğün, ardışık görüntüleme gibi ifadeler) okunaksız taranmıştır; endikasyon ve mekanizma net okunamamıştır: Notlarda cevabı yok.

Özefagus transit ve gastroözefageal reflü (GÖR) sintigrafisi (ders slaytı)

• Özefagus transit sintigrafisi endikasyonları: akalazya, skleroderma, spazm, nonspesifik motor hastalıklar.
• GÖR tanı yöntemleri: 24 saat pH monitorizasyonu, baryumlu grafi, USG, endoskopi ve biyopsi, manometri, GÖR sintigrafisi.
• GÖR sintigrafisinin özellikleri: asidik ve alkali reflüyü gösterir; basit, tekrarlanabilir, noninvaziv, düşük radyasyonlu; reflüye sekonder aspirasyon pnömonisini gösterebilir; mide boşalma zamanı birlikte hesaplanabilir; tedavi takibinde kullanılır. Duyarlılık %75–100.
• Hazırlık: 3–4 saat açlık. İnfantlarda 20 ml/kg süt, büyük çocuklarda portakal suyu (300 ml). Çekimden önce erken 1 dakikalık statik görüntüde aktivitenin özefagustan tamamen temizlendiği görülmelidir.

Radyonüklid tedaviler: I-131, I-131 MIBG, Lu-177 PSMA, Lu-177 DOTATATE, Sm-153, Y-90

• Tiroid hastalıklarında radyometabolik tedavi: I-131.
• I-131 MIBG: norepinefrin analoğudur; nöroblastom, malign feokromositom, paraganglioma, nöral krest tümörleri.
• Nöroendokrin tümörler: peptid reseptör radyonüklid tedavisi (Lu-177 DOTATATE).
• Lu-177 PSMA: kastrasyona dirençli metastatik prostat kanseri.
• Sm-153 EDTMP: metastatik kemik ağrısında palyatif.
• Karaciğer maligniteleri (primer ve sekonder): radyoaktif mikroküreler (Y-90).
• NET'te hücre yüzeyi reseptörleri ve diferansiyasyonla ilişkisi: Notlarda cevabı yok.
• Ders slaytı: hedefe yönelik tedavi (radyonüklid + biyolojik aktif molekül). Beta yayıcılar I-131, Lu-177; alfa yayıcı Radyum-223.
• Radyosinoviortez: romatoid artrit gibi inflamatuar eklem hastalığında eklem içine Y-90 veya Re-186 enjeksiyonu.
• Radyoimmünoterapi (RIT): monoklonal antikor + radyonüklid; anti-CD20 (B hücreli lenfomaların %90'ından fazlasında CD20 vardır), Y-90 ibritumomab (Zevalin), I-131 tositumomab; dirençli/nüks Non-Hodgkin lenfoma.
• Peptid reseptör radyonüklid tedavisi (PRRT): somatostatin analogları (oktreotid, DOTATATE [SSTR2], DOTATOC) + Y-90 veya Lu-177; ileri evre nöroendokrin tümör; Ga-68 DOTATATE ile görüntüleme (teranostik).
• Kemik metastazı palyasyonu: Stronsiyum-89, Samaryum-153, Renyum-186; Radyum-223 kastrasyona dirençli prostat kanserinde.
• Radyomikroküre (TARE): Y-90 mikroküreler (rezin SIR-Spheres, cam TheraSphere); hepatik arter kateterizasyonuyla primer ve metastatik karaciğer tümörlerine selektif yüksek doz, normal karaciğer düşük doz alır.
• Lu-177 PSMA: kastrasyona dirençli metastatik/rekürren prostat kanseri; görüntüleme Ga-68 PSMA.

Teranostik nedir? Üç örnek

• Tanım: tanı (diagnostik) ve tedaviyi (terapötik) birleştiren yaklaşım; aynı/benzer hedefe giden radyofarmasötikle önce görüntüleme, sonra tedavi.
• Örnekler:
• Nöroblastom: tanı I-123 MIBG → tedavi I-131 MIBG.
• Nöroendokrin tümör (NET): tanı Ga-68 DOTA → tedavi Lu-177 DOTA (DOTATATE).
• Prostat kanseri: tanı Ga-68 PSMA → tedavi Lu-177 PSMA.

Kemik sintigrafisi: ajan, fazlar, endikasyonlar, tipik paternler; enfeksiyon görüntüleme (ders slaytı)

• Ajan: Tc-99m MDP, yaklaşık 20 mCi IV; hidroksiapatit kristallerine kemoadsorpsiyonla bağlanır. Görüntüleme enjeksiyondan yaklaşık 2–4 saat sonra. Özel hazırlık veya diyet kısıtı gerekmez; ilaçlar alınabilir; işlem yaklaşık 30 dakika sürer.
• Standart çekim: metastaz araştırması için tüm vücut. Üç fazlı: kanlanma (perfüzyon) fazı, kan havuzu fazı, geç statik faz; osteomyelit, tümör, fraktür gibi lokalize lezyonlarda kullanılır.
• Artefakt: metal cisim, protez, kateter (Foley) ve vücut deformiteleri.
• Endikasyonlar: primer malign ve benign kemik tümörleri, iskelet metastazları, fraktürler, sakroileit, metabolik kemik hastalıkları, avasküler nekroz, protez gevşeme/enfeksiyonu, refleks sempatik distrofi, heterotopik ossifikasyon, spor yaralanmaları, psödoartroz, kemik enfarktı, biyopsi yeri ve ampütasyon seviyesi belirleme, kemoterapi/RT yanıtı, diyabetik ayak, artritler.
• Kemik fizyolojisi: kompakt kemik kemiğin %80'i; trabeküler kemikte turnover ve kan akımı 8 kat fazla, en çok remodeling'e uğrayan odur. En zengin kanlanma metafizde (enfeksiyona en yatkın yer). Erişkinde yılda iskeletin %18'i yenilenir, 5 yılda tamamı.
• Süperscan: ileri metastatik hastalıkta aksiyel iskelette diffüz artmış tutulum; yumuşak doku ve böbrek tutulumu görülmediğinden normal gibi yorumlanabilir. Metabolik hastalıkta (ör. hiperparatiroidi) aksiyel iskelete ek olarak kafa kemikleri, mandibula, sternum, uzun kemik metafizleri ve kostokondral bileşkelerde artmış tutulum olur.
• Paget: anormal, aşırı kemik yıkımı ve yapımı; ilerleyen dönemde osteoblastik aktivite artar.
• Kompleks bölgesel ağrı sendromu (refleks sempatik distrofi): ağrı, allodini, hiperaljezi, ödem, eklem sertliği, bölgesel osteopeni; en sık neden travma; vazodilatasyon ve artmış kan akımı. Evreler: akut (20 hafta), distrofik (20–60 hafta), atrofik (>60 hafta).
• Heterotopik ossifikasyon: yumuşak dokuda artmış ektopik osteoblastik aktivite; en sık neden travma; nörojenik nedenlerin en sık olanı spinal kord hasarı.
• Avasküler nekroz: femur başı, talus, naviküler, skafoid, lunatum, humerus başı (az kanlanan intraartiküler kemikler) iskemiye en duyarlıdır; X-ray başlangıçta normaldir, kemik sintigrafisi erken tanıda çok duyarlıdır.
• Enfeksiyon görüntüleme: slaytlarda Tc-99m HMPAO ile işaretleme, osteomyelit, spondilodiskit, selülit ve diyabetik ayak görüntüleri var; yöntemin metni yok. Ayrıntı ve selülit–osteomyelit ayrımı: Notlarda cevabı yok.

Demans ve epilepside nükleer görüntüleme

• Demans (Alzheimer ve diğer demansların ayırıcı tanısı): FDG PET/BT.
• Dirençli epilepside odak yeri: FDG PET/BT. Perfüzyon için Tc-99m HMPAO beyin SPECT'i kullanılır.
• En sık demans türü, histopatolojisi, iktal dönemde Tc-99m HMPAO SPECT'te odağın görünümü, temporoparietal lob bulgusu: Notlarda cevabı yok.

Ders notu ve slaytlarından cevaplı sorular (54 soru)

Cevaplar yalnızca Drive notlarından (el yazısı nükleer tıp notu + GTF Nükleer Tıp ders slaytları); olmayanlar belirtilmiştir.

1. Gama kamera çalışma prensibi nedir?
   Cevap: Vücuda verilen radyofarmasötiklerden yayılan gama ışınları dışarıdan dedektörle algılanır. Sıra: kolimatör (kurşun/tungsten, dik fotonları geçirir) → talyum aktive NaI kristali (sintilasyon) → fotoçoğaltıcı tüpler → pozisyon ve enerji devreleri → görüntü. Piksel küçüldükçe rezolüsyon artar.
2. Gama kamerada kaç tür görüntü alınır?
   Cevap: 4 tür: planar/statik, dinamik, tüm vücut, SPECT.
3. Radyasyonda korunma ilkeleri ve yolları nelerdir?
   Cevap: İlkeler: gerekçelendirme, optimizasyon (ALARA), doz sınırlaması. Yollar: zaman, mesafe, zırhlama.
4. Radyasyonun biyolojik etkileri nelerdir?
   Cevap: Direkt: DNA kırıkları. İndirekt: serbest radikal oluşumu. Deterministik etki yüksek dozda eşik üstünde (deri yanığı, katarakt, kısırlık); stokastik etki ani olmayan maruziyette sonradan gözlenir.
5. FDG PET/BT endikasyonları nelerdir?
   Cevap: Tanısı konmuş kanserlerde evreleme ve tedavi yanıtı, şüpheli nükste yeniden evreleme, primeri bilinmeyen metastaz; nöronların glikoz metabolizması (Alzheimer ve demans ayırıcı tanısı, dirençli epilepside odak); SPECT ile tanı konamayan hastalarda miyokard canlılığı (hiberne miyokard–infarkt ayrımı).
6. FDG PET/BT’de tümör biyolojisi ile FDG tutulumu arasındaki ilişki nedir?
   Cevap: Tümör dokusunda heksokinaz aktivitesi arttığı için FDG tutulur; iyi diferansiye tümörde tutulum azdır. — Notta ‘fosfokinaz’ da okunuyor.
7. PET’in çalışma prensibi nedir?
   Cevap: Siklotronda üretilen pozitron yayıcı radyonüklidler, birbirine 180° zıt giden sabit enerjili bir foton çifti oluşturur; çift eş zamanlı algılayan PET dedektörlerinde yakalanır. Görüntü kalitesi sintigrafik görüntüden üstündür (daha iyi çözünürlük, daha az saçılma).
8. Miyokard perfüzyon sintigrafisi endikasyonları?
   Cevap: KAH tanısı, risk belirleme, miyokardiyal canlılık, akut koroner sendromlar, yapısal kalp hastalıkları, bilinen KAH’da tedavi etkinliği.
9. Miyokard perfüzyon sintigrafisinde iskemi ve infarkt nasıl ayrılır?
   Cevap: Stres görüntüsünde defekt, istirahatte düzeliyorsa iskemi; istirahatte de kalıyorsa infarkt olabilir (kesin değil, hiberne doku olabilir).
10. Hiberne miyokard ile infarkt geçirmiş miyokard hangi tetkikle ayrılır?
    Cevap: FDG PET/BT.
11. Miyokard perfüzyon sintigrafisi nasıl yapılır?
    Cevap: Tc-99m MIBI (mitokondrilerce tutulur). Efor testiyle hedef kalp hızına (220 − yaş, %85’i) ulaşınca enjekte edilir, 30–40 dk sonra görüntü alınır. Efor yapamayana farmakolojik stres olarak adenozin (koroner vazodilatasyon).
12. Gated MPS nedir?
    Cevap: EKG tetikleyicisi bağlanır, her R dalgasında kameraya sinyal gider; diyastol ve sistol hacimleri, EF ve duvar hareketi hesaplanır.
13. Tiroid sintigrafisi endikasyonları?
    Cevap: Tiroid nodüllerinin ve yaygın tiroid bezinin fonksiyonu, ektopik tiroid dokusu, mediastinal kitlelerin tanısı, tiroid kanserinde rezidüel doku.
14. Tiroid sintigrafisinde kullanılan radyofarmasötiklerin kıyası?
    Cevap: Tc-99m perteknetat: yarı ömür ~6 saat, 140 keV, jeneratörden kolay elde edilir. I-123: ~13 saat. I-131: ~8 gün, 364 keV, radyasyon dozu yüksek.
15. Tiroid nodülünde malignite lehine USG bulguları?
    Cevap: Solid, düzensiz kenarlı, santral kanlanma, mikrokalsifikasyon, taller than wide.
16. Radyoaktif iyot uptake testinin endikasyonları?
    Cevap: Hipertiroidide verilecek I-131 miktarının belirlenmesi, hipertiroidi ayırıcı tanısı, tümör cerrahisi sonrası I-131 dozu.
17. Tiroid kanseri tanı, tedavi ve takip?
    Cevap: TİİAB (USG eşliğinde), iyi diferansiye kanserde total tiroidektomi + I-131 ablasyonu. En az 4–6 hafta bekleme, TSH yüksek (>30), ~3 hafta düşük iyot diyeti; takipte tüm vücut sintigrafisi.
18. Paratiroid sintigrafisi endikasyonu ve bulgusu?
    Cevap: PTH ve Ca yüksek, P düşük hiperparatiroidi şüphesi. Tc-99m MIBI; 20. dk’da tiroid ve paratiroid tutulur, 2. saatte paratiroid tutulumu sürerse adenom.
19. Dinamik böbrek sintigrafisinin 3 fazı?
    Cevap: Perfüzyon (ilk dakika, aortadan sonra iki böbrek simetrik), konsantrasyon (2–3 dk’da pik), ekskresyon (ilk 10–15 dk’da %50’si atılır).
20. Dinamik böbrek sintigrafisinde kullanılan ajanlar ve endikasyonlar?
    Cevap: Tc-99m DTPA (GFR), MAG3 ve etilen disistein (tübüler sekresyon). Endikasyonlar: böbrek fonksiyonu, transplant böbrek, akut/kronik böbrek yetmezliği, komplet/fonksiyonel obstrüksiyon, hidronefroz, üreteropelvik bileşke darlığı.
21. Üriner sistem stazında nükleer tıpta ne yapılır?
    Cevap: Diüretikli dinamik böbrek sintigrafisi: DTPA/MAG3 IV, 25. dk’da furosemid, renogram. Normalde aktivitenin en az %50’si 10–15 dk’da atılır; atılmıyorsa obstrüksiyon düşünülür.
22. Statik böbrek sintigrafisi (DMSA) endikasyonları?
    Cevap: Enjeksiyondan sonra %50–60’ı proksimal tübül hücrelerinde tutulur. Akut piyelonefrit/skar, tekrarlayan üriner enfeksiyon, konjenital anomaliler (at nalı böbrek), böbrek fonksiyonu.
23. GİS kanama sintigrafisinde kullanılan radyofarmasötikler?
    Cevap: Aktif kanamada Tc-99m sülfür kolloid; aralıklı kanamada Tc-99m işaretli eritrosit.
24. Çocuklarda GİS kanamanın nedeni olarak Meckel divertikülü nasıl görüntülenir?
    Cevap: Tc-99m perteknetat ile; ektopik gastrik mukozada tutulur.
25. Hepatobiliyer sintigrafi nasıl yapılır, endikasyonları?
    Cevap: Tc-99m IDA, bilirubin gibi davranır; ~1 saat dinamik görüntü. Endikasyon: akut kolesistit, ekstrahepatik tıkanıklık, hepatosit fonksiyonu, cerrahi sonrası izlem, safra yolu atrezisi/anomalileri.
26. Hepatobiliyer sintigrafide bilier atrezi bulgusu?
    Cevap: Karaciğerde aktivite var, safra yollarına ve bağırsağa geçiş yok.
27. Hepatobiliyer sintigrafide akut kolesistit?
    Cevap: Safra kesesi lojunda kese görülmemesi (hipoaktif), sistik kanal tıkanıklığı; en sık neden sistik kanal taşı.
28. Tükürük bezi sintigrafisi ne gösterir?
    Cevap: Tc-99m perteknetat, limon uyarısı. Bilateral artış akut parotit; tek taraflı artış Warthin tümörü; bilateral azalma Sjögren; tek taraflı azalma radyoterapi sekeli/obstrüksiyon.
29. Teranostik nedir? Üç örnek.
    Cevap: Tanı + tedavi aynı hedefte: nöroblastom I-123 MIBG → I-131 MIBG; NET Ga-68 DOTA → Lu-177 DOTA; prostat Ga-68 PSMA → Lu-177 PSMA.
30. Lu-177 PSMA hangi tümörde kullanılır?
    Cevap: Kastrasyona dirençli metastatik prostat kanseri.
31. I-131 MIBG nerede kullanılır, hangi maddenin analoğudur?
    Cevap: Norepinefrin analoğu; nöroblastom, malign feokromositom, paraganglioma, nöral krest tümörleri.
32. Radyonüklid tedavilere genel bakış?
    Cevap: Tiroid: I-131; malign nöral krest tümörleri: I-131 MIBG; NET: Lu-177 DOTATATE (peptid reseptör tedavisi); prostat: Lu-177 PSMA; kemik ağrısı palyatifi: Sm-153 EDTMP; karaciğer maligniteleri: radyoaktif mikroküre.
33. Demans ve epilepside nükleer tıp yöntemi?
    Cevap: Alzheimer tanısı ve demans ayırıcı tanısı, dirençli epilepsi odağı: FDG PET/BT.
34. Modified Wells skorunda hangi bulgular kaç puan alır?
    Cevap: DVT klinik bulguları 3; PE'den başka tanı daha az olası 3; kalp hızı >100/dk 1,5; immobilizasyon veya cerrahi (<4 hafta) 1,5; önceki DVT/PE 1,5; hemoptizi 1; malignite 1. Yüksek >6, orta 2–6, düşük <2.
35. PE tanısında V/Q SPECT ile BT pulmoner anjiyografi radyasyon dozu karşılaştırması?
    Cevap: BT anjiyografi toplam 8–20 mSv (meme 10–70 mSv); V/Q SPECT yaklaşık 2,5 mSv (meme 0,3–1 mSv).
36. Süperscan nedir?
    Cevap: İleri metastatik hastalıkta aksiyel iskelette diffüz artmış tutulum; yumuşak doku ve böbrek görülmediğinden normal gibi yorumlanabilir. Metabolik hastalıkta (hiperparatiroidi) aksiyel iskelete ek olarak kafa kemikleri, mandibula, sternum, uzun kemik metafizleri, kostokondral bileşkelerde tutulum artar.
37. Kompleks bölgesel ağrı sendromunun (refleks sempatik distrofi) evreleri?
    Cevap: Akut (20 hafta), distrofik (20–60 hafta), atrofik (>60 hafta). En sık neden travma; vazodilatasyon ve artmış kan akımı.
38. Avasküler nekrozda en sık etkilenen kemikler ve kemik sintigrafisinin yeri?
    Cevap: Femur başı, talus, naviküler, skafoid, lunatum, humerus başı. X-ray başlangıçta normaldir; kemik sintigrafisi erken tanıda çok duyarlıdır.
39. Gastroözefageal reflü sintigrafisinin özellikleri ve hazırlığı?
    Cevap: Asidik ve alkali reflüyü gösterir; basit, noninvaziv, düşük radyasyonlu; aspirasyon pnömonisini ve mide boşalma zamanını gösterebilir; duyarlılık %75–100. 3–4 saat açlık; infantta 20 ml/kg süt, büyük çocukta 300 ml portakal suyu.
40. Özefagus transit sintigrafisi endikasyonları?
    Cevap: Akalazya, skleroderma, spazm, nonspesifik motor hastalıklar.
41. Tükürük bezi sintigrafisi endikasyonları?
    Cevap: Siyaloadenit, Sjögren sendromu, radyoterapi sekeli, fasiyal sinir paralizisi, siyalolitiyazis.
42. GİS kanama sintigrafisi ile saptanabilen en düşük kanama hızı?
    Cevap: 0,1 ml/dk.
43. Radyoaktif iyot uptake (RAIU) testinin normal değerleri ve ayırıcı tanıdaki yeri?
    Cevap: 4. saatte %5–15, 24. saatte %8–35. Graves ve toksik nodüler guatrda artar; subakut tiroidit ve hipotiroidide azalır. İyottan fakir diyet (4–6 hafta) gerekir.
44. Hipoaktif (soğuk) tiroid nodülü nasıl değerlendirilir?
    Cevap: Tutulum çevre dokudan düşüktür ve malignite oranı yüksektir; USG eşliğinde TİİAB yapılır (dominant nodül >1 cm ve soğuk nodül).
45. Tiroid kanserinde I-131 ablasyonu öncesi hazırlık?
    Cevap: Cerrahiden sonra en az 4–6 hafta bekleme, TSH >30 µIU/dl, düşük iyot diyeti, iyot içeren ilaçların kesilmesi. Residüel doku ablasyonu için 100 mCi I-131.
46. MIBG nedir, hangi tümörlerde kullanılır?
    Cevap: Norepinefrin analoğu; adrenerjik dokularda tutulur. I-123 MIBG görüntüleme, I-131 MIBG tedavi. Nöroblastom, feokromositoma, paraganglioma, karsinoid, medüller tiroid kanseri, ganglionöroma.
47. MIBG sintigrafisinde hazırlık ve fizyolojik tutulum?
    Cevap: Tutulumu etkileyen ilaçlar kesilir, Lugol ile tiroid blokajı yapılır. Fizyolojik tutulum: karaciğer, dalak, tükürük bezleri, miyokard (ayrıca akciğer; blokaj yetersizse tiroid).
48. Radyoimmünoterapide kullanılan ajanlar ve hedef?
    Cevap: Anti-CD20 antikorlar: Y-90 ibritumomab (Zevalin), I-131 tositumomab; dirençli/nüks Non-Hodgkin lenfoma (B hücreli lenfomaların %90'ından fazlasında CD20 vardır).
49. Kemik metastazı ağrısında kullanılan radyonüklidler?
    Cevap: Stronsiyum-89, Samaryum-153, Renyum-186; Radyum-223 kastrasyona dirençli prostat kanserinde.
50. Radyomikroküre tedavisi (TARE) nedir?
    Cevap: Y-90 mikrosferlerin (rezin veya cam) hepatik arterden selektif verilmesiyle primer ve metastatik karaciğer tümörlerine yüksek doz internal radyoterapi; normal karaciğer düşük doz alır.
51. FDG PET/BT çekim protokolü?
    Cevap: 6 saat açlık, enjeksiyondan 60 dakika sonra görüntüleme; BT yaklaşık 1 dakika, PET tüm vücut yaklaşık 20 dakika.
52. Stunning ve hibernasyon farkı?
    Cevap: Stunning: geçici koroner iskemiye bağlı akım–kasılma uyumsuzluğu (reperfüzyonda düzelir). Hibernasyon: tekrarlayan stunning ve azalmış koroner rezerv; miyosit yapısal bozulması ve glikojen birikimi; revaskülarizasyonla düzelir.
53. Miyokard viabilitesinde altın standart yöntem?
    Cevap: FDG PET. Tl-201 sabit defektlerinin %40–50'sinde FDG tutulumu (canlı doku) vardır.
54. Tl-201 ile reversibl ve sabit perfüzyon defekti ne anlama gelir?
    Cevap: Reversibl defekt: iskemi. Sabit defekt: infarkt.

Ders notu ve slaytlarından cevaplı sorular (25 soru)

Cevaplar yalnızca Drive notlarından (el yazısı nükleer tıp notu + GTF Nükleer Tıp ders slaytları); olmayanlar belirtilmiştir.

1. Nükleer tıpta teranostik kavramı neyi ifade eder? Bir örnekle açıklayınız.
   Cevap: Tanı ve tedaviyi birleştiren yaklaşım; örneğin prostat kanserinde Ga-68 PSMA ile görüntüleme, Lu-177 PSMA ile tedavi.
2. NET tanı ve tedavisinde hücre yüzeyinde hangi reseptörler hedef alınır? Diferansiyasyonla ilişkisi?
   Cevap: Somatostatin reseptörleri (SSTR2); somatostatin analogları DOTATATE/DOTATOC. Tanı Ga-68 DOTATATE, tedavi Y-90 veya Lu-177 ile (PRRT). Diferansiyasyonla ilişkisi: Notlarda cevabı yok — Ders slaytı: somatostatin ekspresyonu yüksek nöroendokrin tümörler.
3. Lu-177 PSMA tedavisi hangi tümörün tedavisinde kullanılır?
   Cevap: Kastrasyona dirençli metastatik prostat kanseri.
4. I-131 MIBG tedavisi hangi tümörlerde kullanılır? MIBG hangi substratın analoğudur?
   Cevap: Nöroblastom, malign feokromositom, paraganglioma, nöral krest tümörleri; norepinefrin analoğu.
5. En sık görülen demans türü hangisidir? Histopatolojisinde ne görülür?
   Cevap: Notlarda cevabı yok
6. Demansta azalmış beyin perfüzyon ve metabolizmasını hangi radyonüklid ve yöntemle gösteriyoruz?
   Cevap: Metabolizma için FDG PET/BT. Perfüzyon için Tc-99m HMPAO ile beyin perfüzyon SPECT’i. — Notta demans için FDG PET/BT; HMPAO beyin perfüzyon ajanı olarak geçiyor.
7. Epilepsinin iktal döneminde Tc-99m HMPAO SPECT’te epileptik odak nasıl görülür?
   Cevap: Notlarda cevabı yok
8. Akciğer perfüzyon ve ventilasyon sintigrafisini hangi radyofarmasötiklerle yapıyoruz, mekanizmaları?
   Cevap: Perfüzyon: Tc-99m MAA (partikül 10–30 µm, kapiller ve prekapiller arteriollerde mekanik olarak tutulur; kapillerlerin %0,1–0,3'ünü tıkar). Ventilasyon: Tc-99m Teknegaz. — Ders slaytı (Günalp).
9. Perfüzyon-ventilasyon sintigrafisinde pulmoner embolinin tipik bulgusu?
   Cevap: Ventilasyon–perfüzyon uyumsuz (mismatch) segmental perfüzyon defektleri. Emfizemde bül yanlış pozitif verebilir; SPECT/BT ayırır. — Ders slaytı.
10. Pulmoner embolinin en sık nedeni? Hangi test emboli olasılığını dışlamada yararlıdır?
    Cevap: D-dimer (duyarlılık %95–98, özgüllük %31). En sık neden: Notlarda cevabı yok — Ders slaytı.
11. Boşluk doldurma: çocuklarda alt GİS kanamalarının en sık sebebi … Tanı için … sintigrafisi. Mekanizması …
    Cevap: Meckel divertikülü; Tc-99m perteknetat sintigrafisi; ektopik gastrik mukozada tutulur.
12. Boşluk doldurma: renal kortikal hasarı saptamak için … sintigrafi; … hücreler tarafından tutulur.
    Cevap: Statik sintigrafi (Tc-99m DMSA); proksimal tübül hücreleri. — Notta %50–60 tutulum ve akut piyelonefrit endikasyonu yazıyor.
13. Boşluk doldurma: dinamik böbrek sintigrafisinde glomerüler filtrasyon ajanı … tübüler sekresyon ajanları …
    Cevap: Glomerüler filtrasyon ajanı Tc-99m DTPA; tübüler sekresyon ajanları Tc-99m MAG3 ve etilen disistein.
14. Dinamik böbrek sintigrafisinde renogram eğrisinin 3 fazı?
    Cevap: Perfüzyon, konsantrasyon, ekskresyon.
15. Miyokard viabilite araştırması hangi yöntemle yapılır, bulgular?
    Cevap: FDG PET/BT ile; hiberne miyokard canlı dokudur, perfüzyon defekti olsa da FDG tutar. — Notta ‘FDG PET/BT’ ve hiberne miyokard kavramı yazıyor, tutulum yorumu çıkarım olabilir.
16. Miyokard perfüzyon sintigrafisinde iskemi ve infarkt bulguları?
    Cevap: Stres defekti istirahatte düzeliyorsa iskemi; kalıcıysa infarkt olabilir.
17. Farmakolojik stres hangi ilaçla yapılır, kontrendikasyonu?
    Cevap: Adenozin. Kontrendikasyon: Notlarda cevabı yok
18. GİS kanamalarını saptamak için sintigrafik yöntemler?
    Cevap: Aktif kanamada Tc-99m sülfür kolloid, aralıklı kanamada Tc-99m işaretli eritrosit.
19. Tc-99m MDP’nin kemik tutulumunu etkileyen faktörler?
    Cevap: Notlarda cevabı yok
20. Üç fazlı kemik sintigrafisinin endikasyonları?
    Cevap: Osteomyelit, tümör veya fraktür gibi lokalize lezyonlarda kemik tutulumuna ek olarak kan akımı ve yumuşak doku aktivitesini değerlendirmek; refleks sempatik distrofide (kompleks bölgesel ağrı sendromu) de üç faz kullanılır. — Ders slaytı (İnce).
21. İşaretli lökosit sintigrafisinin kullanım alanı ve radyofarmasötiği?
    Cevap: Slaytlarda Tc-99m HMPAO ile işaretleme ve osteomyelit, spondilodiskit, selülit, diyabetik ayak görüntüleri var; kullanım alanı ayrıntısı: Notlarda cevabı yok — Ders slaytı yalnızca başlık/görüntü içeriyor.
22. Tiroid sintigrafisi endikasyonları; radyofarmasötiklerin avantaj ve dezavantajları?
    Cevap: Endikasyonlar: nodül ve yaygın bez fonksiyonu, ektopik doku, mediastinal kitle, rezidüel doku. Tc-99m perteknetat kısa yarı ömürlü (~6 saat) ve düşük radyasyonlu, jeneratörden kolay elde edilir; I-131 yarı ömrü ~8 gün, yüksek radyasyonlu.
23. Paratiroid sintigrafisi endikasyonu, radyofarmasötiği, adenom bulgusu?
    Cevap: Hiperparatiroidi; Tc-99m MIBI; 2. saatte tiroid tutulumu çıkarken paratiroid tutulumunun sürmesi adenomu düşündürür.
24. İyi diferansiye tiroid kanserinde I-131 ile remnant ablasyonu ve adjuvan tedavinin amaçları?
    Cevap: Notta ablasyonun rezidüel dokuyu yok etmek, metastatik ve tekrarlayan hastalıkta radyonüklid tedavisi olduğu yazıyor; ayrıntılı amaç listesi yok.
25. FDG PET/BT endikasyonlarını kısaca yazınız.
    Cevap: Onkolojide evreleme, tedavi yanıtı, yeniden evreleme, primeri bilinmeyen metastaz; Alzheimer/demans ayırıcı tanısı; dirençli epilepside odak; miyokard canlılığı.